Washington ve Kiev hattında milyarlarca dolarlık insansız hava aracı (İHA) teknolojisi ve yeni bir askeri ittifakın taşları döşeniyor. İki başkent, Ukrayna’nın ABD’ye askeri teknoloji ihraç etmesini ve Amerikan devleriyle ortak İHA üretmesini öngören devrim niteliğinde bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaştı.
KİEV’DEN WASHINGTON’A TEKNOLOJİ KÖPRÜSÜ
ABD Dışişleri Bakanlığı ve Ukrayna’nın Washington Büyükelçiliği tarafından kaleme alınan taslak metin, savunma sanayisinde alışılagelmiş rolleri tersine çeviriyor. Anlaşma yürürlüğe girdiğinde, savaş tecrübesiyle savunma teknolojilerinde sınıf atlayan Ukrayna, sadece bir alıcı değil, ABD’ye teknoloji ihraç eden bir partner konumuna yükselecek. Üç farklı kaynağın doğruladığı plana göre, Ukraynalı mühendisler ve Amerikan şirketleri, yeni nesil insansız hava araçları için üretim bantlarını ortaklaşa kuracak.
ORTA DOĞU’DA TEST EDİLEN KİEV DİPLOMASİSİ
Bu stratejik yakınlaşmanın kökleri, Orta Doğu’da yaşanan İran merkezli çatışmalara dayanıyor. Kiev yönetimi, İran yapımı Şahed dronlarına karşı geliştirdiği önleme sistemlerini ve tecrübeli pilotlarını Orta Doğu’daki müttefiklerin hizmetine sunarak rüştünü ispatladı. Rusya’nın Ukrayna şehirlerini hedef aldığı silahları etkisiz hale getirme konusundaki uzmanlık, Suudi Arabistan, Katar ve BAE ile imzalanan anlaşmaların da kapısını açtı. Ukrayna Lideri Zelenski, şu ana kadar 20 ülkenin benzer savunma projeleri için sırada olduğunu belirtti.
SİLAH ÜRETİMİNDE 40 MİLYAR DOLARLIK FİNANSMAN AÇIĞI
Ukrayna Ulusal Güvenlik Konseyi, 2026 yılına kadar 55 milyar dolarlık devasa bir üretim kapasitesi öngörürken, sahadaki gerçekler bütçe engeline takılıyor. Stratejik Sanayi Bakanlığı verilerine göre, bu kapasitenin hayata geçmesi için gerekli olan kaynağın yalnızca 15 milyar doları ayrılabilmiş durumda. Aradaki 40 milyar dolarlık farkın, ABD ile yapılacak ortak üretim ve ihracat modelleriyle kapatılması hedefleniyor.
"DRON HAKİMİYETİ" PROGRAMI VE TEKNOLOJİK ÜSTÜNLÜK
Ukraynalı teknoloji şirketi Sine Engineering’in geliştirdiği ve İHA’ların GPS sinyali olmadan uçmasını sağlayan sistem, savunma dünyasında büyük yankı uyandırdı. Bu teknolojik sıçrama, Pentagon’un da dikkatinden kaçmadı ve Ukraynalı şirketler 1,1 milyar dolarlık "İnsansız Hava Aracı Hakimiyeti" programına davet edildi. Ukrayna tek başına 2026’ya kadar 3 milyon FPV (birinci şahıs görüşlü) İHA üretmeyi hedeflerken, ABD’nin 2025 üretimi 300 bin bandında kalarak bu ivmenin gerisinde kalıyor.
BEYAZ SARAY VE PENTAGON’DA "DRON" ÇATLAĞI
Tüm bu teknolojik iş birliği girişimlerine rağmen, Kiev ve Washington arasındaki bürokrasi koridorlarında soğuk rüzgarlar esiyor. Ukraynalı yetkililer, özellikle İran-Irak sınırındaki gerilimin tırmanmasından bu yana Beyaz Saray’dan bekledikleri desteği göremediklerinden şikayetçi. ABD Başkanı Donald Trump ise bu konudaki tavrını net bir şekilde ortaya koydu: "İHA savunması konusunda kimseden yardım almamıza gerek yok. Dünyanın en iyi dronlarına sahibiz ve bu işi herkesten iyi biliyoruz." Trump’ın bu mesafeli duruşu, hazırlanmakta olan mutabakat zaptının geleceğine dair soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.