TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Türkiye ekonomisinde köklü değişiklikler öngören "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi"ni kabul etti. Geniş kapsamlı bu paketle birlikte kripto varlıkların vergilendirilmesinden bedelli askerlik ücretlerine, deprem konutu ödemelerinden ÖTV düzenlemelerine kadar pek çok alanda yeni kurallar devreye giriyor.
KRİPTO VARLIK İŞLEMLERİNE ON BİNDE 3 ORANINDA VERGİ
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden birini kripto varlıklar oluşturuyor. Gider Vergileri Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen veya aracılık edilen her türlü satış ve transfer işlemi "kripto varlık işlem vergisi"ne tabi tutulacak. Bu vergi, satış tutarı veya transfer anındaki rayiç değer üzerinden on binde 3 oranında uygulanacak. Verginin mükellefi kripto varlık platformları olacak ve bu tutardan herhangi bir gider indirimi yapılamayacak. Bir aya ait vergiler, takip eden ayın 15'ine kadar beyan edilerek ödenecek. Cumhurbaşkanı, bu vergi oranını sıfıra kadar indirmeye veya 5 katına kadar artırmaya yetkili kılınırken, düzenleme yayımı izleyen ikinci ayın başında yürürlüğe girecek.
KRİPTO KAZANÇLARINDAN YÜZDE 10 TEVKİFAT DÖNEMİ
Kripto varlıklardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi için Gelir Vergisi Kanunu’na yeni bir madde ekleniyor. Buna göre, platformlar üzerinden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden 3'er aylık dönemler halinde yüzde 10 oranında vergi tevkifatı yapılacak. Bu tevkifat, kişinin vergi mükellefi olup olmamasından bağımsız olarak uygulanacak. Kazanç tespiti yapılırken "ilk giren ilk çıkar" (FIFO) yöntemi esas alınacak ve ödenen komisyonlar matrahtan düşülebilecek. Aynı yıl içindeki zararlar ise sonraki dönemlerin matrahından mahsup edilebilecek. Platform dışı işlemlerden elde edilen gelirlerin ise yıllık beyanname ile bildirilmesi gerekecek.
BEDELLİ ASKERLİK ÜCRETİNE YÜZDE 25 ARTIŞ
Savunma sanayiine ek kaynak yaratmak ve askeralma süreçlerini düzenlemek amacıyla bedelli askerlik tutarında artışa gidildi. Kanun teklifiyle bedelli askerlik bedeli mevcut hesaplama yöntemine göre yüzde 25 oranında artırılıyor. Yeni hesaplamaya göre ödemeler 300.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı üzerinden yapılacak. Tahsil edilen tutarın bir kısmı genel bütçeye aktarılırken, önemli bir kısmı Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na (SSDF) yönlendirilecek. Yükümlülerin bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları şartı ise devam ediyor.
DEPREM KONUTLARI İÇİN DEV İNDİRİM FIRSATI
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen vatandaşlar için önemli bir ödeme kolaylığı getiriliyor. Afet bölgesinde inşa edilen konut ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerini 31 Aralık 2026 tarihine kadar tek seferde (defaten) ödeyen hak sahiplerine büyük indirimler uygulanacak. Bu kapsamda, ilk konutlar için yüzde 74, ilk iş yerleri için ise yüzde 48 oranında indirim yapılacak. Bu düzenleme ile afetzedelerin mülkiyet sorunlarının hızla çözülmesi ve mali yüklerinin hafifletilmesi hedefleniyor.
BOTAŞ BORÇLARINA MAHSUP VE TERKİN DÜZENLEMESİ
Enerji sektörünü ilgilendiren bir diğer kritik madde ise BOTAŞ’ın vergi borçlarına yönelik oldu. BOTAŞ’ın Ticaret Bakanlığına olan vadesi geçmiş veya gelecek her türlü vergi, fon ve idari para cezası borçları, kurumun Hazine’den olan "görevlendirme bedeli" alacaklarından mahsup edilerek terkin edilecek. Bu işlem 31 Aralık 2026 tarihine kadar oluşacak alacakları da kapsayacak. Bu süreçte mahsuba konu olan borçlar için herhangi bir gecikme faizi veya feri alacak hesaplanmayacak.
KIYMETLİ TAŞLARA YÜZDE 20 ÖTV GELDİ
Lüks tüketim ürünlerine yönelik vergi düzenlemeleri kapsamında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) listesine yeni ürünler eklendi. Düzenleme ile birlikte her türlü elmas, kıymetli taş, yarı kıymetli taş, kültür incileri ile bu taşlardan yapılan eşyalar yüzde 20 oranında ÖTV’ye tabi olacak. Bu uygulama, kanunun yayımını izleyen ikinci ayın başından itibaren geçerli olacak. Ayrıca, şans ve bahis oyunlarına ilişkin ilan ve reklam giderlerinin ticari kazançtan gider olarak düşülmesine de son veriliyor.
KAMU TAŞINMAZLARININ ÖZELLEŞTİRİLMESİNE YENİ YOL
Kanun teklifiyle birlikte, özelleştirme kapsamında bulunmayan kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), döner sermayeler ve kamu kurumlarına ait taşınmazların özelleştirilmesinin önü açılıyor. İlgili idarelerin talebi doğrultusunda bu taşınmazlar Özelleştirme İdaresi tarafından satışa çıkarılabilecek. Elde edilen gelirler, masraflar düşüldükten sonra ilgili kurumun bütçesine aktarılacak ve yatırım projelerinde kullanılabilecek. Bu düzenleme ile kamu taşınmazlarının ekonomiye kazandırılması ve bütçe disiplinine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Söz konusu kanun teklifinin yakın zamanda TBMM Genel Kurulu'nda görüşülerek yasalaşması bekleniyor.