ABD ile Küba arasında 2015 yılında Barack Obama döneminde yeniden tesis edilen diplomatik ilişkiler ve beraberinde gelen turist akını, yerini derin bir ekonomik ve sosyal belirsizliğe bıraktı. CNN International’ın haberine göre, Trump yönetiminin petrol akışını kesmesiyle birlikte ada tarihinin en ağır krizlerinden birini yaşıyor.
TURİZMİN "ALTIN ÇAĞINDAN" YIKIMA
Havana’da 1957 model Chevrolet marka klasik otomobiliyle turist gezdiren Mandy Pruna, ilişkilerin normalleştiği dönemi hatırlatarak; aralarında Will Smith, Rihanna ve Kim Kardashian’ın da bulunduğu dünya yıldızlarını gezdirdiğini belirtiyor. Pruna’nın aracı, iki ülke arasındaki bayrak töreninde yer alan simge otomobillerden biriydi.
O günleri "Toplumun tüm kesimleri bundan faydalandı. İnsanlar evlerini boyadı, yeni işletmeler açtı. Turizm açısından en iyi dönemdi" sözleriyle anlatan Pruna, bugün yaşanan yakıt ve turist kaybını "yıkıcı" olarak nitelendiriyor.
PETROL AKIŞI NEDEN KESİLDİ?
Washington yönetiminin, Venezuela’ya yönelik askeri adımlar ve Meksika’ya yönelik gümrük tarifesi tehditlerini bir araç olarak kullanarak Küba’ya petrol akışını kestiği belirtiliyor. ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Küba yönetimiyle görüşmelerde öncelikli konunun "iktidarın devri" olduğunu vurgularken; Küba’nın uzun yıllar Sovyetler Birliği ve Chavez dönemi Venezuela sübvansiyonlarıyla ayakta kaldığını savunuyor. Mevcut rezervleri tükenen Küba, yüz milyonlarca dolarlık ihtiyacını karşılayacak yeni bir müttefik bulamıyor.
GÜNLÜK YAŞAM FELÇ: OKULLAR VE FABRİKALAR KAPANIYOR
Yakıt kıtlığı adada zincirleme bir çöküşe neden oldu:
-
Eğitim ve İş Gücü: 10 milyon nüfuslu adada enerji tasarrufu için çok sayıda okulda eğitime ara verildi, kamu çalışanlarının bir bölümü ücretsiz izne çıkarıldı.
-
Ulaşım: Rusya ve Kanada’dan bazı uçuşlar jet yakıtı yetersizliği nedeniyle iptal edildi. Birleşik Krallık ve Kanada vatandaşlarına "zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınma" uyarısı yaptı.
-
Sanayi: Madencilik şirketi Sherritt International, yakıt sıkıntısı nedeniyle nikel ve kobalt üretimini durdurduğunu açıkladı. Yıllık Habanos puro festivali iptal edildi.
KARANLIK SOKAKLAR VE GIDA RİSKİ
Havana’da elektrik kesintileri nedeniyle geceleri kentin büyük bölümü karanlığa gömülürken, hastanelerde hizmetler azaltıldı. Çöp toplama araçları çalışamadığı için sokaklarda atık yığınları oluştu. Tükettiği gıdanın büyük kısmını ithal eden Küba’da, soğuk zincir korunamadığı için ABD’den gıda ithalatı yapan bazı özel firmalar faaliyetlerini askıya aldı.
Florida’dan Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Maria Elvira Salazar, "Artık turizm, para transferi ve rejimi ayakta tutan tüm mekanizmalar durdurulmalı" diyerek baskının artırılması çağrısında bulundu.
"YARATICI DİRENİŞ" VE GÖÇ DALGASI
Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel, halka "yaratıcı direniş" çağrısı yaparak savaş dönemi psikolojisiyle hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Yakıt yokluğu nedeniyle kırsaldan başkente sebze-meyve sevkiyatı durma noktasına gelirken maliyetler üç katına çıktı.
Bu belirsizlik içinde ailesiyle İspanya’ya göç etmeyi planlayan Mandy Pruna, "Yakıt yok. Olsa bile dolar üzerinden ödeme yaparsak, turizm yokken bunu nasıl karşılayacağız?" diyerek çaresizliğini dile getirdi. Uzmanlar, mevcut koşulların sürmesi halinde Küba’da büyük bir insani krizin kaçınılmaz olduğu konusunda uyarıyor.