Dünya genelinde jeopolitik gerilimlerin tırmanmasıyla birlikte askeri harcamalar durdurulamaz bir yükseliş trendine girdi. 2025 yılı verilerine göre küresel savunma harcamaları, bir önceki yıla kıyasla reel bazda yüzde 2,9 oranında artış göstererek 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı. Bu devasa rakam, küresel askeri harcamaların üst üste 11. yıl boyunca artmaya devam ettiğini kanıtlarken, dünya ekonomisi üzerindeki askeri yükün de ağırlaştığını gösteriyor. Küresel askeri harcamaların gayri safi yurt içi hasılaya (GSYİH) oranı yüzde 2,5’e yükselerek, 2009 yılından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
DEVLERİN YARIŞI VE ABD BÜTÇESİNDEKİ UKRAYNA ETKİSİ
Dünya askeri harcamalarının yarısından fazlası, savunma sanayiinin üç dev ismi tarafından gerçekleştirilmeye devam ediyor. Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Rusya, toplamda 1 trilyon 480 milyar dolarlık harcamalarıyla küresel toplamın yüzde 51’ini domine etti. Ancak ABD’nin harcamalarında 2025 yılında dikkat çekici bir dalgalanma yaşandı.
ABD Kongresi’nin Ukrayna’ya yönelik yeni mali askeri yardımları onaylamaması nedeniyle harcamalar yüzde 7,5 oranında gerileyerek 954 milyar dolara düştü. Buna rağmen önümüzdeki dönem için projeksiyonlar oldukça yüksek; 2026 yılı için 1 trilyon doların üzerinde bir bütçe onaylanırken, Başkan Trump’ın son bütçe teklifinin yasalaşması halinde 2027 yılında bu rakamın 1,5 trilyon dolara fırlayabileceği öngörülüyor.
TÜRKİYE SAVUNMA YATIRIMLARINDA GAZA BASTI
Türkiye’nin savunma sanayiindeki atılımları ve bölgesel güvenlik ihtiyaçları harcama rakamlarına doğrudan yansıdı. 2023 yılında 19,2 milyar dolar olan Türkiye’nin savunma harcamaları, 2024’te 25,01 milyar dolara, 2025 yılında ise cari kurla yüzde 7,2 artış göstererek 30 milyar dolara yükseldi. Harcamaların ekonomi içindeki payı da bu artışa paralel olarak yukarı yönlü bir ivme kazandı. Türkiye’nin askeri harcamalarının GSYH’ya oranı, 2023’teki yüzde 1,69 ve 2024’teki yüzde 1,84 seviyelerinden 2025 yılında yüzde 1,91’e çıkarak son yılların en yüksek oranına ulaştı.
AVRUPA’DA SOĞUK SAVAŞ SONRASI EN BÜYÜK HAREKETLİLİK
Küresel artışın ana motoru haline gelen Avrupa kıtası, savunma harcamalarında yüzde 14’lük devasa bir sıçrama yaparak 864 milyar dolarlık bir hacme ulaştı. Bölgedeki askeri hareketliliğin merkezinde yer alan Rusya’nın harcamaları yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolara çıkarken, askeri yükü GSYH’sının yüzde 7,5’ine kadar dayandı.
Savaşın diğer tarafındaki Ukrayna ise bütçesinin neredeyse yarısını savunmaya ayırmak zorunda kaldı; harcamalarını yüzde 20 artırarak 84,1 milyar dolara çıkaran Ukrayna’da bu miktar GSYH’nın yüzde 40’ına tekabül ediyor. Avrupa NATO üyeleri arasında ise Almanya, harcamalarını yüzde 24 artırıp 114 milyar dolara taşıyarak 1990’dan bu yana ilk kez yüzde 2 barajını aştı. İspanya ise yüzde 50’lik rekor artışla dikkatleri üzerine çekti.
ASYA VE ORTADOĞU’DA SİLAHLANMA YARIŞI KIZIŞIYOR
Asya ve Okyanusya bölgesi, 2009 yılından bu yana en yüksek yıllık artış oranını kaydederek savunma bütçelerini 681 milyar dolara taşıdı. Çin, 336 milyar dolarlık harcamasıyla bölgesel liderliğini korurken, Japonya ve Tayvan da çift haneli artışlara yaklaşan bütçeleriyle güvenlik politikalarını sertleştirdi. Güney Asya’da ise Hindistan 92,1 milyar dolar,
Pakistan ise 11,9 milyar dolarlık harcamalarıyla dikkat çekti. Ortadoğu’da ise manzara daha karmaşık bir hal aldı. İsrail’in harcamaları yüzde 4,9 azalırken, İran yüksek enflasyonun etkisiyle reel bazda yüzde 5,6’lık bir düşüş yaşadı. Bölgenin en büyük harcamacısı olan Suudi Arabistan ise 83,2 milyar dolarlık bütçesiyle küresel ölçekteki ağırlığını korudu.
2025 YILI SAVUNMA HARCAMALARI VE GSYH ORANLARI
| Ülke / Bölge | 2025 Harcama Tutarı (Milyar $) | Değişim Oranı (%) | GSYH'ya Oranı (%) |
| Dünya Toplamı | 2.887 | +2,9 (Reel) | 2,5 |
| ABD | 954 | -7,5 | - |
| Çin | 336 | +7,4 | - |
| Rusya | 190 | +5,9 | 7,5 |
| Almanya | 114 | +24,0 | 2,3 |
| Hindistan | 92,1 | +8,9 | - |
| Birleşik Krallık | 89 | -2,0 | - |
| Ukrayna | 84,1 | +20,0 | 40,0 |
| Suudi Arabistan | 83,2 | +1,4 | - |
| Fransa | 68 | +1,5 | - |
| Japonya | 62,2 | +9,7 | 1,4 |
| İsrail | 48,3 | -4,9 | - |
| İspanya | 40,2 | +50,0 | - |
| Türkiye | 30 | +7,2 (Cari) | 1,91 |
| Tayvan | 18,2 | +14,0 | 2,1 |
| Pakistan | 11,9 | +11,0 | - |
| İran | 7,4 | -5,6 (Reel) | - |
BÖLGESEL GÖRÜNÜM (2025)
| Bölge | Harcama Tutarı (Milyar $) | Artış Oranı (%) |
| Avrupa | 864 | +14,0 |
| Asya ve Okyanusya | 681 | +8,1 |
| Avrupa NATO Üyeleri (29 Ülke) | 559 | - |