Küresel ekonomide kartlar yeniden dağıtılırken, Washington ve Pekin hattındaki ticaret savaşı yeni bir boyuta taşındı. ABD'nin 1974 tarihli ünlü Ticaret Yasası'nın '301. Maddesi'ni devreye sokarak 16 ülkeye birden imalat sektöründeki ‘yapısal kapasite fazlasını’ gerekçe gösterip soruşturma açması, uluslararası piyasalarda soğuk duş etkisi yarattı. Washington'ın "İç pazarınızın ihtiyacından fazla üretip dünyaya ucuz mal satıyorsunuz" suçlamasına en sert ve net yanıt ise Çin'den geldi.
"SADECE KENDİMİZE ÜRETİRSEK KÜRESEL TİCARET BİTER"
Çin Ticaret Bakanlığı, ABD'nin dar kapsamlı 'üretim fazlası' tanımını reddederek bu hamlenin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarının açık bir ihlali olduğunu vurguladı. Soruşturmayı ‘uluslararası ticaret düzeninin altını oyan tipik bir tek taraflı eylem’ olarak nitelendiren Pekin yönetimi, ABD'nin ekonomik mantığını şu çarpıcı argümanla çürüttü:
"Dünya ekonomisi ayrılmaz bir bütündür; üretim ve tüketim küreseldir. Arz ve talebin buluşması için küresel bir perspektif şarttır. Eğer her ülke yalnızca iç pazarına yetecek kadar üretim yapsaydı, sınır aşırı ticaret diye bir kavram kalmazdı."
60 ÜLKEYE 'ZORLA ÇALIŞTIRMA' KISKACI VE MİSİLLEME UYARISI
Kriz sadece üretim kapasitesiyle sınırlı değil. ABD'nin aynı 301. Madde kapsamında, bu kez 60 farklı ekonomiye "zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada yetersiz kaldıkları" gerekçesiyle açtığı ikinci soruşturma da Pekin'in yakın takibinde. Durumu anbean izlediğini belirten Çin, meşru hak ve çıkarlarını korumak için gereken "karşı tedbirleri" alma hakkını saklı tuttuğunu ilan ederek masaya misilleme kartını koydu. Washington'a ‘hatalı uygulamalardan vazgeçip diyalog masasına dönme’ çağrısı yapan Pekin'in bir sonraki hamlesi merakla bekleniyor.
BİR SİLAH OLARAK 301. MADDE NEDİR?
ABD'nin 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. bölümü, ABD Başkanı'na olağanüstü yetkiler tanıyor. Bu madde; uluslararası ticaret kurallarını ihlal ettiğine hükmedilen yabancı hükümetlerin eylem veya politikalarına karşı, ABD Başkanı'nın tek taraflı olarak ağır gümrük vergileri tarifekoymasına ve misilleme dahil her türlü ticari yaptırımı uygulamasına olanak sağlıyor.