Türkiye genelinde binlerce dijital platform çalışanı, artan operasyonel maliyetler ve yetersiz ücret zamlarına karşı büyük bir protestoya hazırlanıyor. Kuryeler, 18-19-20 Ocak tarihlerinde üç gün sürecek "kontak kapatma" eylemiyle teslimat zincirini durdurma kararı aldı. Başta İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere büyükşehirlerde pazar günü başlayacak eylemin, online sipariş ağını ciddi şekilde aksatması bekleniyor.
KURYE CEPHESİ: PAKET BAŞI GELİR GİDERLERİ KARŞILAMIYOR
Esnaf kurye modeliyle çalışan kuryeler, 2025 yılından bu yana reel gelirlerinin azaldığını ve masrafların kazançlarını "yuttuğunu" belirtiyor. Kuryelerin paylaştığı verilere göre, günlük ortalama 200 kilometre yol yapan bir çalışanın sadece yakıt masrafı 180°C gibi kritik bir eşiğe ulaşarak 370 TL'ye dayandı.
Çalışanlar, paket başı 70 TL kazandıkları bir sistemde, günün ilk 6 paketini sadece o günkü yakıt deposunu doldurmak için dağıttıklarını ifade ediyor. Yakıtın yanı sıra; Bağ-Kur primleri, motor bakımı, ekipman giderleri, stopaj ve muhasebe gibi tüm maliyetlerin kuryenin üzerinde olması, modelin sürdürülebilirliğini tartışmaya açıyor.
ŞİRKETLERDEN YÜKSEK KAZANÇ SAVUNMASI
Platform şirketleri ise eylem kararı karşısında farklı bir tablo çiziyor. Şirketler tarafından yapılan açıklamalarda, ücret artışlarının enflasyonun üzerinde olduğu savunulurken; 2 kilometreyi aşan teslimatlarda paket başına %62 oranında zam yapıldığı belirtildi. Şirket yetkilileri, haftalık 200 paket dağıtan bir kuryenin, bonuslar ve ek ödemeler dahil edildiğinde aylık brüt kazancının 120 bin TL’yi bulabileceğini iddia ediyor.
KURYELERİN ÜÇ MADDELİK ÇÖZÜM TALEBİ
Eylem hazırlığındaki kuryeler, taleplerini şu üç ana başlıkta topluyor:
-
Paket başı ücretlerin maliyet artışlarına göre gerçekçi bir seviyeye çekilmesi.
-
Mesafe bazlı ücretlendirmede net standartlar ve yakıt desteği sağlanması.
-
İş riski ve ekipman maliyetlerinin tamamen çalışana yüklenmemesi.
HAFTA SONU TESLİMATLARDA AKSAMA BEKLENİYOR
Pazar günü başlayacak iş bırakma eylemi nedeniyle, yemek ve market siparişi uygulamalarında "yoğunluk nedeniyle servis dışı" uyarılarının artması bekleniyor. Kurye dernekleri, talepler karşılanana kadar eylemlerine devam edeceklerini vurguluyor.
