ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme'nin gümrük tarifelerini iptal etmesine rağmen, yetkilerini daha güçlü yasal zeminlere kaydırarak küresel ticaret savaşında yeni bir cephe açtı. Truth Social hesabından "Küresel yüzde 10'luk bir gümrük vergisini az önce imzalamış olmaktan büyük onur duyuyorum" sözleriyle duyurduğu karar, dünya genelinde sarsıntı yarattı.
TRUMP’TAN SERT MESAJLAR: SOKAKLARDA DANS EDİYORLAR
Yüksek Mahkeme’nin dünkü iptal kararının ardından Beyaz Saray’da basın toplantısı düzenleyen Trump, oldukça öfkeli bir dille konuştu. Mahkemenin kararına dair şu ifadeleri kullandı:
"Yüksek Mahkeme'nin kararı son derece hayal kırıklığı yaratıcı. Mahkemenin bazı üyelerinden utanç duyuyorum. Yıllardır bizi soyan yabancı ülkeler çok mutlu, sokaklarda dans ediyorlar. Ama uzun süre dans edemeyeceklerinden emin olabilirsiniz."
Trump, mahkemenin elini kolunu bağlamadığını, aksine elinde daha güçlü yasalar olduğunu şu sözlerle savundu:
"İyi haber şu ki; bu korkunç kararda tüm mahkeme tarafından kabul edilen ve Kongre tarafından da tanınan, ABD Başkanı olarak benim kullanabileceğim IEEPA tarifelerinden bile daha güçlü yöntemler, uygulamalar, kanunlar ve yetkiler var."
YENİ TARİFENİN YASAL DAYANAĞI: 122. BÖLÜM
Yüksek Mahkeme, "Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası"nın (IEEPA) tarife yetkisi vermediğine hükmetmişti. Trump ise bu engeli 1974 Ticaret Yasası'nın 122. Maddesi ile aştı. Bu madde, başkana "temel uluslararası ödeme sorunlarını" ek vergiler ve ithalat kısıtlamalarıyla çözme yetkisi tanıyor.
Trump ayrıca 301. Madde kapsamında, ABD’ye karşı "makul olmayan ve ayrımcı ticaret eylemlerini" soruşturması için ABD Ticaret Temsilciliği'ne resmi talimat verdi.
VERGİ TAKVİMİ VE MUAFİYET LİSTESİ
Beyaz Saray’dan yapılan detaylı açıklamaya göre, %10’luk ek vergi 24 Şubat’tan itibaren yürürlüğe girecek ve 150 gün boyunca uygulanacak.
Vergiden Muaf Tutulan Stratejik Ürünler:
-
Kritik mineraller ve enerji ürünleri,
-
Bazı tarım ürünleri ve ilaçlar,
-
Belirli elektronik ve otomotiv ürünleri,
-
Havacılık ürünleri ve bilgi materyalleri.
Kapsam Dışı Tutulan Ülkeler ve Anlaşmalar:
-
Kanada ve Meksika: USMCA (ABD-Meksika-Kanada Anlaşması) uyarınca uygun olan mallar.
-
Orta Amerika: Belirli ülkelerden gelen bazı tekstil ürünleri.
-
232. Madde: Bu madde kapsamındaki belirli ürünler de vergi haricinde bırakıldı.
ANALİZ: "122" VE "301" SİLAHLARI NE ANLAMA GELİYOR?
Trump, mahkemenin "hukuki eksiklik" olarak nitelediği IEEPA yerine, doğrudan ticaret açıklarını ve "haksız uygulamaları" hedef alan 1974 yasasına sığındı. Bu, sadece bir vergi artışı değil; aynı zamanda 301. Bölüm üzerinden yabancı şirketlere ve ülkelere yönelik kapsamlı soruşturmaların (anti-damping vb.) önünü açan bir stratejik hamle.
