Çalışanların en temel anayasal haklarından biri olan yıllık ücretli izin kullanımıyla ilgili Yargıtay’dan emsal niteliğinde bir karar çıktı. Özellikle bazı işverenler tarafından göz ardı edilen ve işçilerin mağduriyetine yol açan önemli bir uygulama, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin kararıyla netliğe kavuştu.
Yüksek mahkeme, işçinin yıllık ücretli izin kullandığı döneme denk gelen hafta tatili günlerinin, yıllık izin süresinden mahsup edilemeyeceğine hükmetti. Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına temyiz istemi üzerine incelenen davada, işçilerin lehine çok önemli bir hak koruması sağlanmış oldu.
MAHKEMEDE 4 GÜNLÜK İZİN OYUNU BOZULDU
Dava konusu olay incelendiğinde, davacı işçinin toplamda 28 gün yıllık ücretli izin hakkı bulunuyordu. İşveren tarafından mahkemeye sunulan belgelerde, işçinin iki farklı dönemde toplamda 28 gün izin kullandığı iddia ediliyordu. Ancak Yargıtay, işçinin izne ayrıldığı tarih aralıklarını detaylıca inceleyerek büyük bir usulsüzlüğü ortaya çıkardı. İzin dönemlerine rastlayan toplam 4 gün hafta tatili bulunduğu saptandı.
Haftada 6 gün çalışma düzeni olan işyerinde, her hafta için 1 gün olan bu tatiller izin süresinden sayılınca, işçinin aslında sadece 24 gün izin kullandığı belirlendi. Yargıtay, işçinin henüz kullanmadığı 4 günlük bakiye yıllık izin hakkı olduğuna ve bu hakkın ücret olarak ödenmesi gerektiğine kesin olarak hükmetti.
4857 SAYILI İŞ KANUNU NE DİYOR?
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, verdiği bu tarihi kararın yasal dayanağını 4857 sayılı İş Kanunu’na dayandırdı. Kanunun 56. maddesinin 5. fıkrasında yer alan hüküm, bu konuda hiçbir şüpheye yer bırakmayacak kadar açık bir sınır çiziyor.
Yasaya göre, yıllık ücretli izin günlerinin hesabında, izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri kesinlikle izin süresinden sayılamıyor. Yüksek Mahkeme ayrıca kararında önemli bir hukuki detayın daha altını çizerek, yıllık izin hakkının nakde, yani ücrete dönüşebilmesi için iş sözleşmesinin feshedilmiş olmasının şart olduğunu hatırlattı.
İZNİN KULLANILDIĞINI İSPAT ETME YÜKÜMLÜLÜĞÜ İŞVERENDE
Bu önemli kararla birlikte iş hayatındaki ispat dengeleri de bir kez daha netleşmiş oldu. Kanun kapsamında, bir işçinin yıllık izinlerini eksiksiz ve usulüne uygun olarak kullandığını ispat etme yükümlülüğü tamamen işverene ait bulunuyor.
İşverenler, işçinin izin dönemine denk gelen resmi ve hafta tatillerini ayrı hesaplamak ve izin defterlerini buna göre tutmak zorunda kalacak. Bu karar, hak kaybına uğrayan ve izin süreleri hafta tatilleriyle eritilen milyonlarca işçi için güçlü bir koruma kalkanı oluştururken, kurallara uymayan işverenler için de ciddi bir uyarı niteliği taşıyor.