Kentsel dönüşüm süreci, sadece mülk sahiplerini değil, tahliye edilen binlerce kiracıyı da yakından ilgilendiren yeni bir hukuki döneme giriyor. Son dönemde yargı kararlarıyla netlik kazanan düzenlemeler, evini kentsel dönüşüm nedeniyle boşaltmak zorunda kalan kiracılar için ciddi bir maddi güvence sağlıyor. Hukukçuların üzerinde durduğu en önemli detay, hakları ihlal edilen kiracıların cebine bir yıllık kira bedeli kadar tazminatın girebileceği yönünde.
YENİDEN KİRALAMADA ÖNCELİK HAKKI KRİTİK ROL OYNUYOR
Kentsel dönüşüm kapsamında binası yıkılan ve dairesini boşaltan kiracılar, mülkiyetin yeniden inşası sonrası "öncelikli kiralama" hakkına sahip bulunuyor. Eğer mülk sahibi, inşaat bittikten sonra daireyi tekrar kiraya vermeye karar verirse, bu teklifi öncelikle eski kiracısına götürmekle yükümlü tutuluyor. Bu öncelik hakkının çiğnenmesi ve dairenin eski kiracıya haber verilmeden üçüncü bir kişiye kiralanması durumunda, ev sahibi için ağır bir tazminat yükümlülüğü doğuyor. Bu hak, mülkiyetin devri ve yeniden kiralama sürecinde kiracı için hukuki bir güvence olarak öne çıkıyor.
NOTER BİLDİRİMİ SÜRECİN KADERİNİ BELİRLİYOR
Sürecin sağlıklı ilerlemesi ve tarafların hak kaybına uğramaması için noter kanalıyla yapılacak bildirimler anahtar rol oynuyor. Uzmanlar, malikin taşınmazı yeniden kiraya vermek istemesi durumunda eski kiracısına noter aracılığıyla yazılı bir davet göndermesi gerektiğini vurguluyor. Kiracının bu bildirime belirli bir süre içinde yanıt vermemesi halinde malik ancak o zaman yeni bir kiracıyla anlaşma yoluna gidebiliyor. Eğer eski kiracı bildirim sonrası dönüş yapmazsa malik evi başkasına verebiliyor; fakat usulüne uygun bildirim yapılmadığı her senaryoda kiracı tazminat hakkını koruyor.
ÜÇ YILLIK SÜREYE DİKKAT: TAZMİNAT NASIL HESAPLANIYOR?
Hukuki düzenleme sadece inşaat sonrasını değil, tahliyeden itibaren başlayan üç yıllık bir süreci kapsıyor. Kiracının tahliye edildiği tarihten itibaren üç yıllık süre içinde eski konutu teklif etme hakkı bulunduğu ve bu sürenin dışında veya kurallara aykırı kiralama yapılırsa tazminat talep edilebileceği ifade ediliyor. Ödenecek olan tazminat miktarı, kiracının tahliye edildiği dönemdeki eski kira bedeli esas alınarak hesaplanıyor. Bu tazminat hakkı, kentsel dönüşüm nedeniyle yerinden edilen vatandaşların mağduriyetini gidermeyi amaçlayan yasal bir kalkan niteliği taşıyor.