ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı kapsamlı askeri harekatın fitilini ateşleyen kritik detaylar gün yüzüne çıkıyor. Operasyondan 48 saatten az bir süre önce Başbakan Benjamin Netanyahu ile Başkan Donald Trump arasında gerçekleşen gizli telefon görüşmesi, bölgenin kaderini değiştiren "Destansı Öfke Operasyonu"nun katalizörü oldu. Reuters'ın ulaştığı bilgilere göre Netanyahu, Trump’ı "tarih yazma" ve İran’ın suikast girişimlerinin intikamını alma vaadiyle ikna etti.
"BAŞ KESME SALDIRISI" İÇİN KRİTİK İSTİHBARAT
İstihbarat birimlerinin Tahran’da İran Yüksek Lideri Ayetullah Ali Hamaney ve kurmaylarının bir araya geleceği bilgisini geçmesi, süreci hızlandırdı. Normal şartlarda Cumartesi gecesi yapılması planlanan toplantının sabah saatlerine çekilmesi üzerine Netanyahu, Trump’a bu "dar zaman dilimini" değerlendirmesi için baskı yaptı. Netanyahu’nun, Hamaney’i saf dışı bırakmanın hem bölgesel istikrarsızlığın kaynağını kurutacağı hem de Trump’a yönelik geçmişteki suikast planlarının bedelini ödeteceği yönündeki argümanları, Beyaz Saray’da karşılık buldu.
İNTİKAM VE REJİM DEĞİŞİKLİĞİ HEDEFİ
Görüşmenin perde arkasındaki en güçlü motivasyonlardan biri "intikam" oldu. Pakistan bağlantılı bir suikast planıyla hedef alınan Trump için bu operasyon, kişisel bir hesaplaşma niteliği de taşıyordu. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in "Son gülen Başkan Trump oldu" açıklaması da bu durumu teyit eder nitelikte. Öte yandan Netanyahu, Hamaney’in ortadan kaldırılmasının İran halkını sokaklara dökeceğini ve 1979’dan bu yana süregelen teokratik rejimin yıkılacağını savundu.
OPERASYONUN AĞIR BEDELİ: PETROL VE SİVİL KAYIPLAR
28 Şubat sabahı düşen ilk bombalarla başlayan harekat, hedeflerine ulaşsa da beraberinde ağır bir fatura getirdi. İran’ın misilleme saldırıları sonucu 2.300’den fazla İranlı sivil ve 13 ABD askeri hayatını kaybetti. Küresel denizcilik rotalarının kapanması ve petrol fiyatlarında yaşanan tarihi artış, savaşın etkilerini dünya geneline yaydı. CIA’in "Hamaney sonrası daha sert bir yönetim gelir" uyarısı ise, Hamaney’in oğlu Müçtebe’nin yeni dini lider olarak atanmasıyla gerçeğe dönüştü.
YENİ LİDER VE BELİRSİZ GELECEK
Operasyonun dördüncü haftasında İran sokakları hala Devrim Muhafızları’nın denetimi altındayken, milyonlarca sivil sığınaklarda yaşam mücadelesi veriyor. Trump’ın "rejim değişikliği" beklentisinin aksine, babasından daha sert bir Amerikan karşıtı olarak bilinen Müçtebe Hamaney’in başa geçmesi, bölgedeki gerilimin uzun süre sönmeyeceğinin sinyallerini veriyor.
