Son dönemde Türkiye'de okullara yönelik artan şiddet vakaları ve saldırılar, ailelerin bu olaylardaki sorumluluğunu ve hukuki pozisyonunu yeniden tartışmaya açtı. Dünyada da yankı uyandıran bu konuyla ilgili olarak New York Times, ebeveynlerin çocuklarının eylemlerinden ne derece sorumlu tutulabileceğine dair kapsamlı bir araştırma yazısı yayımladı.
ABD'DE EMSAL KARAR: OKUL SALDIRISINDAN BABAYA MÜEBBET HAPİS YOLU
New York Times'ın haberine göre; Amerika Birleşik Devletleri’nde hukuk sistemini kökten sarsabilecek bir karara imza atıldı. Georgia eyaletinde, 2024 yılında Apalachee Lisesi'nde dört kişiyi katleden 14 yaşındaki Colt Gray’in babası Colin Gray, jüri tarafından cinayet ve kasten öldürme suçlarından suçlu bulundu.
Savcılık, babanın oğlunun ruhsal sorunlarını bilmesine rağmen ona saldırı tipi tüfek hediye ederek felakete zemin hazırladığını savundu. İki saatten kısa süren müzakere sonrası gelen bu karar, ebeveynlerin artık sadece "ihmal" ile değil, doğrudan "cinayetle" yargılanabileceği yeni bir dönemi başlattı.
HESAP VEREBİLİRLİKTE SON ÇARE: EBEVEYNLER
Hukuk uzmanları, okul saldırılarını önlemede diğer tüm yolların tıkanması nedeniyle ibrenin ailelere döndüğünü belirtiyor. Silah üreticilerine karşı açılan davaların yasal koruma kalkanına takılması ve siyasi iradenin silah yasalarını değiştirmedeki isteksizliği, yargıyı "olayı durdurabilecek son kişi" olan ebeveynlere yöneltti. Emory Üniversitesi Hukuk Profesörü John F. Acevedo, bu durumu "hesap verebilirliği sağlamak için yapılan son hamle" olarak nitelendiriyor.
YAPISAL SORUNLAR MI AİLE İHMALİ Mİ?
Tartışmaların odağında ise sorumluluğun nerede bittiği sorusu yer alıyor. Bazı hukukçular, ebeveynleri suçlamanın devletin kendi sorumluluğundan kaçması için bir "kısayol" olduğunu savunuyor.
Kaliforniya Üniversitesi’nden Prof. Nila Bala, bu yöntemin okul saldırılarına neden olan ruh sağlığı hizmetlerindeki eksiklikler ve silahlara erişim kolaylığı gibi yapısal sorunları gölgelediği uyarısında bulunuyor. Uzmanlar, ebeveynlere yüklenen ağır cezaların özellikle dar gelirli ve az kaynağa sahip aileleri orantısız şekilde cezalandırma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
HUKUKİ GRİ ALAN: NEREDE DURULMALI?
Çocuğun devamsızlığından sokağa çıkma yasağı ihlaline kadar genişleyen "ebeveyn sorumluluğu" yasaları, cinayet gibi ağır suçlarla birleşince hukuk dünyasını ikiye bölüyor.
Bir kesim bu mahkumiyetlerin diğer ebeveynlere güçlü bir mesaj göndererek şiddeti azaltacağını savunurken, diğer kesim ise "başkasının suçundan dolayı yargılanmanın" hukukun temel ilkeleriyle çelişebileceğini ifade ediyor. Arizona Eyalet Üniversitesi’nden Ben McJunkin, doğrudan cinayet suçlaması yerine, katkı payını kabul eden ancak faille aynı tutmayan bir "orta yol" çözümüne ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
KANAL 6 DIŞ HABERLER / ESRA ŞAHİN