Futbolun en temel ama üzerinde en çok konuşulan kuralı şüphesiz ofsayttır. Oyunun dengesini belirleyen bu kural, yıllar içinde gelişen teknoloji (VAR) ve değişen yorumlarla birlikte modern futbolun kalbi haline geldi. Bir futbolseverin oyunu tam manasıyla anlayabilmesi için "ofsayt" ve "pasif ofsayt" kavramlarını doğru bilmesi gerekir. İşte futbolun en kritik kuralı hakkında bilmeniz gereken her şey:
Futbol dünyasında tartışmaların odağında yer alan ofsayt kuralı, oyunun en stratejik unsurlarından biridir. İngilizce "off-side" kökeninden gelen bu terim, hücum oyuncusunun rakip kale çizgisine olan konumuyla ilgilidir. Peki, tam olarak ofsayt konumu nasıl belirlenir? Pasif ofsayt hangi durumlarda devreye girer? Taç atışında ofsayt olur mu? İşte madde madde ofsayt rehberi...
OFSAYT NEDİR?
FIFA kurallarına göre bir oyuncunun ofsaytta sayılabilmesi için, topun takım arkadaşı tarafından kendisine atıldığı anda şu şartların oluşması gerekir:
-
Vücut Parçaları: Oyuncunun kafasının, vücudunun veya ayağının herhangi bir bölümünün rakip kale çizgisine toptan ve sondan ikinci rakipten (genellikle kaleci sonuncu, bir savunmacı ise sondan ikincidir) daha yakın olmasıdır.
-
Kollar Hariç: Futbolda kollarla gol atılamadığı için, eller ve kollar ofsayt değerlendirmesine dahil edilmez.
-
Anlık Durum: Değerlendirme, topun takım arkadaşının ayağından çıktığı ilk temas anına göre yapılır.
PASİF OFSAYT NEDİR?
Her ofsayt pozisyonu oyunun durmasına neden olmaz. Eğer bir oyuncu fiziksel olarak ofsayt konumundaysa ancak;
-
Topa dokunmuyorsa,
-
Rakip oyuncunun (savunmacı veya kaleci) görüşünü engellemiyorsa,
-
Rakibiyle top için ikili mücadeleye girmiyorsa, bu durum pasif ofsayt olarak adlandırılır. Hakem, bu oyuncunun oyuna bir etkisi olmadığını düşünürse oyunu devam ettirir. Ancak bu oyuncu topla buluşur veya rakibi yanıltırsa pozisyon "aktif" hale gelir ve ofsayt kararı verilir.
HANGİ DURUMLARDA OFSAYT OLMAZ?
Futbol kurallarına göre bazı istisnai durumlarda ofsayt bayrağı kalkmaz:
-
Kendi Yarı Sahası: Oyuncu topun atıldığı anda kendi yarı sahasındaysa ofsayt olmaz.
-
Kale Atışı (Averaj): Kalecinin vuruşundan doğrudan gelen topta ofsayt yoktur.
-
Taç Atışı: Taç çizgisinden elle kullanılan atışlarda ofsayt kuralı uygulanmaz.
-
Köşe Vuruşu (Korner): Kornerden gelen topta ofsayt olmaz.
-
Topun Arkasında Kalmak: Eğer oyuncu kale ile arasında kimse olmasa bile topun arkasındaysa (pas geriye veya yana atılmışsa) ofsayt değildir.
OFSAYT CEZASI NEDİR?
Hakem ofsayt kararı verdiğinde, rakip takım lehine endirekt serbest vuruş hükmeder. Vuruş, ihlalin gerçekleştiği noktadan kullanılır. Hakem, vuruş kullanılana ve top başka birine değene kadar elini havada tutarak vuruşun türünü işaret eder.
