Patriot, uçaklara, seyir füzelerine ve balistik füzelerle yapılan saldırılara karşı savunma amacıyla geliştirilmiş ileri teknolojiye sahip bir karadan havaya füze sistemidir. Sistemin üretimi 1980 yılında başlamış, ilk savaş deneyimi ise 1990-91 yıllarında Irak'ın Kuveyt'i işgali sırasında olmuştur. O dönemde sistemin performansı, beklentiler kadar etkili olmasa da sonraki yıllarda yapılan çok sayıda geliştirme ile balistik füzeler dahil yüksek savunma kapasitesi kazanmıştır. Patriot sistemi, Amerikan Raytheon Technologies (RTX) şirketi tarafından üretilmektedir.
KULLANIM ALANLARI VE KONUŞLANDIRMALAR
Patriot sistemi, 2003 Irak Savaşı sırasında yeniden Orta Doğu'ya konuşlandırılmıştır. Günümüzde ABD, Hollanda, Almanya, Japonya, İsrail, Suudi Arabistan, Kuveyt, Yunanistan, İspanya, Güney Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri dahil olmak üzere 19 ülke tarafından kullanılmaktadır. Mayıs 2023'te ABD, Ukrayna'nın Moskova tarafından fırlatıldığı iddia edilen bir Rus Kinzhal hipersonik füzesini düşürmek için Patriot'u kullanmıştır. Raytheon, Ocak 2015'ten bu yana Patriot'un muharebe operasyonlarında 150'den fazla balistik füzeyi engellediğini belirtmektedir.
Türkiye'de Patriot sistemleri ilk olarak 2003 Irak Savaşı sırasında ABD, Almanya ve Hollanda tarafından kısa süreliğine konuşlandırılmıştır. Suriye iç savaşıyla birlikte Türkiye'nin talebi doğrultusunda sınır bölgelerine yeniden konuşlandırılmıştır. 2013 yılında ABD'nin iki bataryası Gaziantep'e, Almanya'nın iki bataryası Kahramanmaraş'a, Hollanda'nın iki bataryası ise Adana'ya yerleştirilmiştir. 2015'te Hollanda'nın yerine İspanyol Patriot Birliği Adana'da konuşlandırılmış olup, on yıldan uzun süredir bölgede görev yapmaktadır.
MALATYA'DA AKTİF!
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), geçtiğimiz günlerde bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle Türkiye'nin hava ve füze savunma tedbirlerinin güçlendirildiğini açıklamıştı.
NATO ile yürütülen koordinasyon kapsamında bir Patriot hava savunma sisteminin hava sahasının korunmasına destek amacıyla Malatya'da konuşlandırılacağı bildirilmişti.
ADANA'YA DA YENİ PATRİOT KONUÇLANDIRILIYOR
MSB, İran'dan ateşlenen ve 13 Mart'ta düşürülen balistik mühimmata ilişkin incelemenin sürdüğünü, hava sahasının güvenliğini sağlamak için Adana'da bir Patriot sisteminin daha konuşlandırıldığını açıkladı.
İncirlik üssüne ilişkin de açıklama yapan MSB, buradaki tüm faaliyetlerin Türkiye'nin egemenlik hakları doğrultusunda icra edildiğini vurguladı.
NASIL ÇALIŞIYOR?
Patriot sistemi dört ana unsurdan oluşmaktadır: radar, kontrol merkezi, güç ve iletişim birimleri ile füze rampaları. Rampalar kamyonlar üzerine monte edilerek radar ve kontrol merkezinden bir kilometre kadar uzaklığa yerleştirilebilmektedir. Römork üzerindeki radar, gökyüzünü milisaniyeler içinde tarayarak binlerce hedefi aynı anda izleyebilmektedir. Tespit edilen hedeflere odaklanan radar, bilgileri kontrol merkezine ileterek, sistemin hızlı ve doğru bir şekilde müdahale etmesini sağlar.
Patriot, modern hava savunmasının kritik bir unsuru olarak hem NATO müttefikleri hem de bölgesel güvenlik operasyonlarında caydırıcı bir rol oynamaktadır.