Ticaret Bakanlığı’nın 30 Ocak’ta Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğiyle kuver ve servis bedeli uygulaması sona ererken, restoran sektöründe yeni bir dönem başladı. Zorunlu ücretlendirme yapamayan işletmeler, yurtdışında yaygın olan “gönüllü bahşiş” modelini hayata geçirmeye başladı.

MÜŞTERİLER SEÇİYOR

Yeni uygulamaya geçen restoranlarda hesap fişlerinin üzerinde “No service fee” yani “Zorunlu kuver ve servis bedeli yok” ifadesi yer alıyor. Ancak faturanın alt kısmında yüzde 8, 10 ve 15 gibi oranların sıralandığı yeni bir bölüm bulunuyor. Müşteriler bu oranlardan dilediğini seçerek, tamamen isteğe bağlı şekilde bahşiş bırakabiliyor.

Garsonların verdiği bilgiye göre, seçilen oran POS cihazına otomatik olarak yansıyor ve bu tutar resmi olarak bahşiş olarak kayda geçiyor. Böylece ödeme hem şeffaf hale geliyor hem de sistem dışı para akışının önüne geçiliyor.

KAYIT DIŞILIK TARİH OLUYOR

Bahşişin nakit yerine POS üzerinden alınması, uygulamanın en dikkat çeken yönlerinden biri. Bu yöntemle hem çalışanların aldığı bahşişler kayıt altına alınıyor hem de vergi kaybı engelleniyor. İşletmeler açısından yasal güvence sağlanırken, çalışanlar da gelirlerini resmi olarak elde etmiş oluyor.

Kısa sürede yaygınlaşmaya başlayan sistem, kamuoyunda farklı tepkilerle karşılandı. Bazı müşteriler uygulamanın tamamen isteğe bağlı olmasını olumlu bulurken, bazıları ise kuverin isim değiştirerek geri döndüğünü savunuyor.

KUVERE ELEŞTİRİLER ÇOKTU

Sektör temsilcilerine göre özellikle büyükşehirlerde ve turistik bölgelerde kuver ücretleri restoranların önemli gelir kalemlerinden biriydi. İstanbul, Bodrum ve Antalya gibi merkezlerde kişi başı 50 ila 250 lira arasında değişen kuver bedelleri, yıllık bazda ciddi bir ekonomik büyüklük oluşturuyordu. Ancak bu gelirin büyük bölümünün çalışanlara yansımadığı, işletme cirosu içinde eridiği uzun süredir eleştiriliyordu.

Kuver uygulaması, menü fiyatlarına yansıtılamayan zamların dolaylı bir telafisi olarak görülüyor, enflasyona karşı “gizli denge aracı” işlevi görüyordu.

AĞIR CEZALAR VAR

Yeni düzenlemeye göre lokanta, kafe, restoran ve pastaneler; servis bedeli, kuver, masa ücreti veya benzeri adlar altında tüketiciden zorunlu ödeme talep edemeyecek. Sipariş edilmeden masaya getirilen ürünler için de ücret alınamayacak. Kurala aykırı davranan işletmelere 1 milyon 439 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Bakanlık, bahşişin yalnızca gönüllülük esasına dayanabileceğini ve hiçbir şekilde zorunlu hale getirilemeyeceğini vurguluyor.