Rusya’nın Ankara Büyükelçiliği, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ne ilişkin artan sorular üzerine yazılı bir açıklama yayımladı. Moskova, sözleşmenin uluslararası dengelerdeki hayati rolüne dikkat çekerken, Türkiye’nin bu süreçteki dengeli politikasını desteklediğini ilan etti.
MOSKOVA'DAN MONTRÖ MESAJI: TÜM TARAFLAR UYGULAMALI
Büyükelçilik tarafından yapılan açıklamada, Rusya’nın Montrö Sözleşmesi’ne verdiği stratejik önem vurgulandı. Açıklamada, "Rusya, Montrö Sözleşmesi'ne büyük önem vererek uluslararası ilişkilerde yer alan tüm taraflarca uygulanmasını kararlılıkla desteklemektedir. Sözleşmenin, özellikle Akdeniz ve Orta Doğu'daki dramatik dönemde tüm devletlerin çıkarlarına hizmet ettiğine inanıyoruz" ifadelerine yer verildi.
TÜRKİYE’NİN DENGELİ TUTUMUNA TAKDİR
Rusya, Ukrayna savaşı ve bölgesel gerilimler gölgesinde Türkiye’nin boğazlar konusundaki hassasiyetini övdü. Açıklamanın devamında, "Bu bağlamda, Türkiye'nin dengeli ve sorumlu tutumunu takdirle karşılıyoruz" denilerek, Ankara’nın sözleşmeyi titizlikle uygulama kararlılığına yeşil ışık yakıldı.
YENİ DENİZ UNSUR KOMUTANLIĞI’NA YANIT MI?
Rusya’nın bu hamlesi, Milli Savunma Bakanlığı’nın (MSB) İstanbul’da kurulması planlanan "Deniz Unsur Komutanlığı"na dair duyurusunun hemen ardından geldi. 28 Mart’ta yapılan açıklamada, Beykoz Anadolukavağı’nda konuşlanacak komutanlığın çok uluslu heyetler tarafından ziyaret edildiği bildirilmişti. Rusya’nın açıklamasının, bölgedeki bu yeni askeri yapılanmaya karşı bir pozisyon belirleme amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
KARADENİZ’İN GÜVENLİĞİNDE YENİ MEKANİZMA
Fransa ve İngiltere liderliğindeki "Ukrayna için Gönüllüler Koalisyonu" kapsamında oluşturulan çok uluslu kuvvetin bir parçası olan bu yeni yapı, savaş sonrası Karadeniz’in seyrüsefer güvenliğini hedefliyor. Türkiye’nin aktif rol aldığı bu süreç, Romanya ve Bulgaristan ile yürütülen mayın karşı tedbirleri iş birliğiyle birleşerek bölgede kalıcı bir güvenlik düzeni kurmayı amaçlıyor. İstanbul’daki yeni komutanlığın, olası bir barış anlaşması sonrası Karadeniz’deki düzeni denetlemesi öngörülüyor.
MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ: TÜRKİYE’NİN EGEMENLİK MÜHÜRÜ
1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi, İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçiş rejimini düzenleyen ve Türkiye’ye bu sular üzerinde tam egemenlik hakkı tanıyan uluslararası bir belgedir.
Sözleşme, ticaret gemileri için barış zamanında serbest geçiş ilkesini benimserken; savaş gemilerinin geçişini tonaj, süre ve tür bakımından sıkı sınırlamalara tabi tutar. Özellikle savaş dönemlerinde kıyıdaş olmayan devletlerin savaş gemilerine Karadeniz kapılarını kapatma yetkisi veren bu anlaşma, bölgesel güvenliğin ve Karadeniz’deki hassas dengelerin en önemli teminatı kabul edilmektedir.