DÜNYA

Rusya'nın Avrupa'ya gaz ithalatı 52 yılın en gerisinde

Rus gazının Avrupa’ya sevkiyatı Sovyet döneminden beri bu kadar gerilememişti. 2025 yılı verileri Avrupa’ya gönderilen doğalgaz miktarının bir önceki seneye oranla yüzde 44 düştüğünü gösteriyor. Bu oran son yarım asrın en büyük kaybı olarak nitelendiriliyor.

Rusya'nın enerji devi Gazprom, 2025 yılı verilerine göre Avrupa pazarında son yarım asrın en büyük kaybını yaşadı. TürkAkım verilerinden derlenen bilgilere göre, Avrupa’ya gönderilen doğalgaz miktarı bir önceki seneye oranla yüzde 44 gibi sert bir düşüşle 18 milyar metreküpe geriledi. Bu rakam, Rus gazının Avrupa yolculuğunda son 52 yılın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.

SOVYET DÖNEMİNDEN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYE

Avrupa ile Rusya arasındaki gaz ticareti, 1973 yılında Sovyetler Birliği ile yapılan ilk sevkiyatlarla başlamıştı. 1975’teki meşhur "gaz karşılığında boru" anlaşmasıyla ivme kazanan ihracat, 1990’lı yılların başında 110 milyar metreküpe kadar tırmanmıştı. 2025 itibarıyla gelinen nokta, enerji ticaretinin başladığı ilk yıllardaki hacimlere geri dönüldüğünü gösteriyor.

ALTIN ÇAĞDAN ON KATLIK KAYBA

Gazprom, en parlak dönemini 170 ile 180 milyar metreküp satış yaptığı 2018-2019 yıllarında yaşamıştı. O dönemde şirketin uzak pazarlara yönelik toplam satışının yüzde 80’ini oluşturan Avrupa rotası, bugün yaklaşık 10 kat küçülmüş durumda. Bu boşluğu doldurmaya çalışan Çin, Sibirya’nın Gücü hattı üzerinden 2025’te 38,8 milyar metreküp gaz alarak Gazprom’un bir numaralı müşterisi oldu. Ancak Çin'e yapılan bu satışların, Avrupa fiyatlarına kıyasla yüzde 40 daha ucuz olması dikkat çekiyor.

TÜRKİYE VE UKRAYNA ROTASINDA SON DURUM

Rusya’nın yeni pazar arayışları kapsamında Türkiye, Çin’in ardından en büyük alıcı konumunu koruyor. Ancak Ankara, beklenen uzun vadeli büyük anlaşmalara imza atmak yerine mevcut sözleşmeleri yıllık periyotlarla uzatmayı tercih ediyor. Türkiye'de kurulması planlanan gaz merkezi projesi ise henüz somut bir ilerleme kaydedemedi.

AVRUPA KAPILARI TAMAMEN KAPANIYOR

Siyasi gerilimlerin enerji hatlarına etkisi 2025'te daha net hissedildi. Ukrayna, 1 Ocak 2025 itibarıyla kendi toprakları üzerinden Rus gazı geçişini tamamen durdurduğunu açıkladı. Avrupa Birliği ise 2027 sonbaharına kadar Rusya’dan doğalgaz alımını tamamen sıfırlama kararlılığını sürdürüyor. Bu tablo, Gazprom’un Avrupa pazarındaki geleceğinin belirsizliğini koruduğunu gösteriyor.