Samsung Electronics, ücret ve prim görüşmelerinin tıkanması sonrası şirket tarihinin en geniş katılımlı iş bırakma eylemlerinden biriyle karşı karşıya. Yaklaşık 47–48 bin çalışanın yarın greve gitmesi beklenirken, süreç yalnızca şirketi değil küresel çip tedarik zincirini de yakından ilgilendiriyor.
Grevin ardından Samsung hisselerinde yaklaşık yüzde 3’lük düşüş yaşanması, piyasalardaki tedirginliği de artırdı.
KRİZİN MERKEZİNDE PRİM VE ÜCRET TALEPLERİ VAR
Sendika ile şirket arasında yaşanan anlaşmazlığın temelinde performans prim sistemi bulunuyor. İşçi temsilcileri, mevcut bonus sisteminde uygulanan üst sınırın kaldırılmasını talep ediyor.
Sendika ayrıca yıllık faaliyet kârının yüzde 15’inin bonus havuzuna aktarılmasını isterken, mevcut uygulamada bonusların yıllık maaşın yüzde 50’si ile sınırlandırılmasına itiraz ediyor.
Çalışanlar, bu düzenlemelerin geçici değil kalıcı hale getirilmesini savunuyor. Samsung yönetimi ise söz konusu taleplerin şirketin mevcut yönetim prensipleriyle uyumlu olmadığını belirtiyor.
YÜZDE 38’LİK KATILIM BEKLENİYOR
Sendika verilerine göre greve yaklaşık 48 bin çalışanın katılması öngörülüyor. Bu sayı, Samsung Electronics’in Güney Kore’deki toplam iş gücünün yaklaşık yüzde 38’ine karşılık geliyor.
Eylemin özellikle yarı iletken ve çip üretim tesislerinde yoğunlaşacağı belirtiliyor. Bu durum, grevi şirket tarihindeki en kritik iş bırakma hareketlerinden biri haline getiriyor.
GREV SÜRESİ İÇİN 18 GÜNLÜK PLAN
Mevcut planlamaya göre grevin yaklaşık 18 gün sürmesi bekleniyor. Ancak taraflar arasında müzakere kanalları tamamen kapanmış değil.
Sendika, Güney Kore Ulusal Çalışma İlişkileri Komisyonu’nun arabuluculuk önerisini kabul etti. Buna karşın Samsung’un ek süre talebi süreci belirsizliğe sürüklüyor.
YAPAY ZEKA TALEBİ KRİZİ DERİNLEŞTİRDİ
Son dönemde yapay zeka yatırımlarındaki hızlı artış, yüksek performanslı bellek çiplerine olan talebi önemli ölçüde artırdı. Samsung ve rakibi SK Hynix, bu süreçte rekor kâr açıklamıştı.
Sendika ise artan kârlara rağmen çalışanların daha yüksek prim alması gerektiğini savunuyor. Özellikle SK Hynix’in bonus sınırını kaldırmasının Samsung içinde rahatsızlık yarattığı ve bazı çalışanların bu nedenle şirket değiştirdiği ifade ediliyor.
KÜRESEL ÇİP ARZINDA RİSK SENARYOSU
Uzmanlara göre grevin uzaması, küresel bellek çipi piyasasında arz daralmasına yol açabilir.
Analist tahminleri, 18 günlük bir iş bırakmanın dünya DRAM arzını yüzde 3–4, NAND arzını ise yüzde 2–3 oranında azaltabileceğini gösteriyor. Bu durumun çip fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgası yaratabileceği değerlendiriliyor.
Özellikle yapay zeka veri merkezlerinde kullanılan yüksek performanslı çiplerde mevcut arz baskısının daha da artmasından endişe ediliyor.
SEUL YÖNETİMİ SÜRECİ YAKINDAN İZLİYOR
Güney Kore hükümeti, grevin ekonomik etkileri nedeniyle süreci yakından takip ediyor. Devlet Başkanı Lee Jae Myung ve Başbakan Kim Min-seok, taraflara uzlaşma çağrısında bulundu.
Mevzuata göre hükümet, ekonomiye ciddi zarar riski oluşması halinde grevi 30 günlüğüne erteleme yetkisine sahip. Bu seçeneğin hâlâ masada olduğu belirtiliyor.
Öte yandan mahkeme kararıyla bazı kritik personelin üretimde kalması gerektiği ifade edildi. Bu nedenle üretimin tamamen durması beklenmiyor.
GÖZLER SON ANDA GELEBİLECEK ANLAŞMADA
Samsung yönetimi, diyalog kapısının açık olduğunu vurgularken sendika da grev sürecinde görüşmelere devam etmeye hazır olduğunu belirtiyor.
Ancak özellikle bonus sistemi konusunda taraflar arasında ciddi bir görüş ayrılığı bulunuyor. Uzlaşma sağlanamaması halinde, Samsung’un küresel ölçekte etkileri hissedilecek daha büyük bir iş bırakma süreciyle karşı karşıya kalabileceği değerlendiriliyor.
