Türkiye ekonomisinin en kritik göstergelerinden biri olan ödemeler dengesi, küresel korumacılık rüzgarlarına ve sınır ötesindeki sıcak çatışmalara rağmen direncini korumaya çalışıyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre ocak ayında cari işlemler açığı 6,8 milyar dolar, yıllıklandırılmış açık ise 32,9 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Ancak tablonun enerji ve altın ithalatından arındırılmış kısmı pozitif bir seyir izliyor.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, altın ve enerji hariç bakıldığında yıllıklandırılmış cari işlemler hesabının 33,9 milyar dolar fazla verdiğinin altını çizdi.
HİZMET İHRACATINDA TARİHİ ZİRVE
Dış ticaretteki zorlu küresel koşullara rağmen hizmet sektörünün performansı ödemeler dengesini desteklemeyi sürdürüyor. Mal ve hizmet ihracatı toplamının geçen yıla göre yüzde 4 artarak 396 milyar dolara yükseldiğini belirten Bakan Bolat, hizmet ihracatının ise yıllıklandırılmış bazda yüzde 5 artışla 123,5 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördüğünü açıkladı. 2025 yılında cari açığın milli gelire oranının yüzde 1,9 ile tarihi ortalamaların altında kaldığını hatırlatan Bolat, genel tabloyu şu sözlerle özetledi:
"Küresel konjonktürde artan jeopolitik gerilimlere, savaşlara ve ticarette korumacılık uygulamalarındaki hızlı artışlara rağmen cari işlemler açığı son 3 yılda makul düzeylerde ve istikrarlı bir görünüm sergilemiştir."
ORTADOĞU'DAKİ SAVAŞ CARİ AÇIĞI TEHDİT EDİYOR
Ekonominin yumuşak karnı olan enerji faturası, Ortadoğu'da tırmanan çatışmalarla birlikte yeniden risk haritasının ilk sırasına yerleşti. ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın enerji fiyatları ve dış ticaret kanalları üzerinde yarattığı baskıya dikkat çeken Bolat, bakanlık olarak devreye aldıkları kalkanı şu ifadelerle aktardı:
"Söz konusu savaşın enerji fiyatları ve dış ticaret kanalları üzerinden etkisini artırması cari işlemler açığında yukarı yönlü riskler oluşturmaktadır. Bu çerçevede, Bakanlık olarak jeopolitik çalkantıların dış ticaretimizde oluşturduğu risklerin etkisinin sınırlandırılmasına yönelik çalışmalarımızı sürdürmekteyiz."
MERKEZ BANKASI'NDAN YÖNTEM DEĞİŞİKLİĞİ VE REVİZYON
Ocak ayı verileriyle birlikte TCMB'nin ödemeler dengesi istatistiklerinde veri kalitesini artırmak amacıyla yeni bir yönteme geçmesi, geçmiş yılların cari açık rakamlarında önemli bir güncellemeyi zorunlu kıldı. Borçlanma senetlerine yönelik faiz giderlerinin hesaplanmasında mikro veri tabanlı yeni bir modele geçilmesiyle, Eylül 2020'den bu yana 'portföy yatırımları/gider' kalemi toplamda 8,9 milyar dolar artırıldı. Bu kapsamlı muhasebe revizyonunun neticesinde, daha önce 25,2 milyar dolar olarak açıklanan 2025 yılı cari işlemler açığı da 30,1 milyar dolar olarak yukarı yönlü güncellendi.