Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ocak ayına ilişkin üretici–market fiyatları ve girdi maliyetleri raporunu açıkladı. Veriler, özellikle sebzede üretici ile tüketici arasındaki makasın dramatik biçimde açıldığını ortaya koydu.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ocak ayında market raflarında yaşanan fiyat değişimlerine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
-
"Ocakta markette 41 ürünün 33'ünde fiyat artışı, 7'sinde ise fiyat azalışı görüldü"
-
"Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu, kabaktaki fiyat artışını yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan, yüzde 41,7 ile salatalık takip etti"
SEBZEDE MAKAS AÇILDI
Bayraktar’ın paylaştığı verilere göre, ocakta üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 278,1 ile havuçta görüldü. Havuçtaki uçurumu yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa ve yüzde 225,7 ile marul izledi. Bu ürünler markette 3,3 ila 3,8 kat daha pahalıya satıldı.
Rakamlar farkın boyutunu net biçimde ortaya koydu:
-
Üreticide 10,50 TL olan havuç, markette 39,70 TL
-
Üreticide 5,57 TL olan maydanoz, markette 20,92 TL
-
Üreticide 13,53 TL olan pırasa, markette 44,64 TL
-
Üreticide 10,87 TL olan marul, markette 35,39 TL
MARKET ZAMMINDA KABAK LİDER
Bayraktar, ocakta markette fiyatı en fazla artan ve azalan ürünlere ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:
"Fiyatı en fazla düşen ürün markette kuru fasulye, üreticide ise pırasa oldu. Ocakta markette 41 ürünün 33'ünde fiyat artışı, 7'sinde ise fiyat azalışı görüldü. Bir üründe ise fiyat değişimi görülmedi. Söz konusu ayda markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan, yüzde 41,7 ile salatalık takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 14,6 ile kuru fasulye oldu. Kuru fasulyedeki fiyat düşüşünü yüzde 9,4 ile pırasa, yüzde 5,7 ile portakal, yüzde 5 ile patates izledi."
FİYATLAR NEDEN BU KADAR ARTTI?
Bayraktar, seralarda güzlük sezonun sona erdiğini, baharlık sezon için yeni dikimlerin yapıldığını belirterek, arz daralmasının sebze fiyatlarını yukarı çektiğini vurguladı. Soğuk hava koşulları, verim düşüşü ve Antalya, Mersin ve Muğla’da yaşanan aşırı yağış, fırtına ve dolu gibi afetler de fiyat artışlarını tetikledi.
Talebin azalması ise karnabahar ve pırasa gibi ürünlerde fiyatların gerilemesine yol açtı. Yumurta fiyatları da iç piyasadaki arz fazlası ve ihracat kısıtlamaları nedeniyle düştü.
GİRDİ MAALİYETLERİ DE YÜKSELİYOR
TZOB’un verilerine göre, ocakta gübre başta olmak üzere birçok tarımsal girdide artış yaşandı. Son bir yılda kompoze, üre ve DAP gübrelerinde yüzde 35–40’a varan zamlar görüldü. Bayraktar, yem, elektrik, tarım ilacı ve mazot fiyatlarında da yükselişin sürdüğünü belirtti.
