Orta Doğu’da tansiyonun zirve yaptığı ve küresel bir savaş korkusunun yayıldığı saatlerde, ABD Başkanı Donald Trump’ın beklenen bombardıman emrini son anda geri çekmesiyle dünya rahat bir nefes aldı. Tahran’a Hürmüz Boğazı'nı yeniden trafiğe açması için tanınan sürenin dolmasına sadece 92 dakika kala, Trump rotasını diplomasiye kırdı.
MEDENİYETİN YOK EDİLMESİ TEHDİDİNDEN MASAYA
Hafta başından bu yana söylemlerini sertleştiren Trump, 92 milyon nüfuslu İran’ı "taş devrine döndürmekle" ve "bütün bir medeniyeti yok etmekle" tehdit etmişti. İlk etapta elektrik santralleri, köprüler ve sanayi tesislerinin hedef alınacağı duyurulurken, İranlı sivillerin bu tesisler önünde canlı kalkan oluşturduğu bildirildi. Ancak Trump, TruthSocial üzerinden yaptığı son açıklamada, ikili bir ateşkesi kabul ettiğini duyurarak saldırı planlarını askıya aldığını belirtti.
HÜRMÜZ BOĞAZI ŞARTI VE 14 GÜNLÜK SÜRE
Anlaşmanın merkezinde, dünyanın en kritik petrol geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı yer alıyor. Trump, paylaşımında "İran’ın Hürmüz Boğazı'nı tamamen, derhal ve güvenli bir şekilde açması şartıyla, saldırıları iki hafta süreyle askıya alıyorum" ifadelerini kullandı. Bu 14 günlük süre zarfında, İran tarafının sunduğu ve Trump tarafından "müzakere edilebilir" olarak nitelendirilen 10 maddelik teklif üzerinde çalışılacak. Krizin eşiğinden dönülmesinde Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculuk faaliyetlerinin kilit rol oynadığı vurgulanıyor.
TARAFLARIN ZAFER SÖYLEMLERİ
Krizin dindirilmesi her iki başkentte de farklı şekilde yorumlanıyor. Trump destekçileri, bu sert "delice" tehditlerin Tahran’ı geri adım atmaya zorladığını ve Trump’ın bir zafer kazandığını savunuyor. Diğer yandan İran tarafı, durumu bir direniş başarısı olarak nitelendiriyor. Devrim Muhafızlarına yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı, ABD'nin "tarihi bir yenilgiye uğradığını" iddia ederek geri adımın bir zayıflık göstergesi olduğunu öne sürdü.
PİYASALARIN GÖZÜ BOĞAZ'DA
Küresel piyasalar bu gelişmeyi olumlu karşılarken, uzmanlar temkinli konuşmaya devam ediyor. Petrol fiyatlarındaki gerginliğin azalması ve hisse senedi piyasalarının toparlanması, Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin fiilen ne zaman ve ne kadar güvenli başlayacağına bağlı. Diplomatik çevrelerde ise şu soru yankılanıyor: 14 gün sonra kalıcı bir çözüm mü gelecek, yoksa geri sayım kaldığı yerden devam mı edecek?
