Milyonlarca öğrencinin katılacağı Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınavına saatler kala uzmanlardan kritik uyarılar geldi. Türkiye genelinde etkisini artıran sıcak hava dalgası, gıda kaynaklı sağlık sorunları riskini de beraberinde getirirken, uzmanlar sınav öncesi beslenmenin önemine dikkat çekti.
Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Senem Azizzade, yüksek sıcaklıkların özellikle tavuk, et, süt ve yumurta içeren ürünlerde bozulma riskini artırdığını belirterek, sınav öncesinde yaşanabilecek bir mide veya bağırsak rahatsızlığının öğrencilerin hem fiziksel hem de zihinsel performansını olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Azizzade, “LGS öncesine denk gelen aşırı sıcaklarda yeterli su tüketimi, güneş altında uzun süre kalmaktan kaçınılması ve dışarıda beklemiş gıdaların tüketilmemesi son derece önem taşıyor. Güvenilir kaynaklardan beslenmek ve sindirimi zorlayabilecek yiyeceklerden uzak durmak gerekiyor” dedi.
SICAK HAVA GIDA ZEHİRLENMESİ RİSKİNİ ARTIRIYOR
Yaz sıcaklarının etkisiyle gıdalarda bakteri oluşumu daha hızlı gerçekleşebiliyor. Özellikle uygun koşullarda muhafaza edilmeyen ürünler, fark edilmeden tüketildiğinde gıda zehirlenmelerine yol açabiliyor.
Uzmanlar, sınav öncesindeki günlerde öğrencilerin sağlıklarını riske atacak yiyeceklerden uzak durmalarını ve bol sıvı tüketmelerini öneriyor.
AÇIKTA SATILAN ET VE TAVUK ÜRÜNLERİNE DİKKAT
Sıcak havalarda en hızlı bozulan besin gruplarının başında tavuk ve et ürünleri geliyor. Uygun sıcaklıkta saklanmayan veya uzun süre dış ortamda bekletilen ürünlerde bakteri üremesi hızlanıyor.
Bu nedenle dışarıda satılan ve saklama koşullarından emin olunamayan tavuk, et ve benzeri ürünlerin tüketilmemesi büyük önem taşıyor.
MAYONEZLİ VE KREMALI ÜRÜNLER RİSK TAŞIYOR
Mayonez, krema ve süt bazlı soslar sıcak havalarda kısa sürede bozulabiliyor. Uzun süre açıkta bekleyen sandviçler, salatalar ve kremalı tatlılar sindirim sistemi sorunlarına yol açabiliyor.
Uzmanlar, özellikle sınav öncesinde tazeliğinden emin olunmayan ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini vurguluyor.
AÇIKTA SATILAN GIDALARDAN UZAK DURUN
Açıkta satılan yiyecekler yalnızca sıcaklık nedeniyle değil, toz, kir ve çevresel mikroorganizmalara maruz kaldıkları için de risk oluşturuyor.
Hijyen koşullarının yeterince denetlenemediği bu ürünler, sınav öncesinde öğrenciler için önemli bir sağlık tehdidi oluşturabiliyor.
KIZARTMA VE FAST-FOOD TÜKETİMİNİ SINIRLAYIN
Yağ oranı yüksek kızartmalar ve fast-food ürünleri sindirim sistemini zorlayabiliyor. Bu tür yiyecekler şişkinlik, mide yanması ve halsizlik gibi sorunlara yol açarak gün içerisindeki enerji seviyesini düşürebiliyor.
Sınav öncesinde daha hafif ve dengeli öğünlerin tercih edilmesi tavsiye ediliyor.
ŞEKERLİ ATIŞTIRMALIKLAR ODAKLANMAYI AZALTABİLİR
Çikolata, şekerleme ve gazlı içecekler kısa süreli enerji artışı sağlasa da kan şekerinde ani dalgalanmalara neden olabiliyor.
Bu durum dikkat eksikliği, yorgunluk hissi ve odaklanma sorunlarını beraberinde getirebiliyor. Uzmanlar, ara öğünlerde meyve, süt veya yoğurt gibi daha dengeli seçeneklerin tercih edilmesini öneriyor.
İLK KEZ DENENECEK BESİNLERDEN KAÇININ
Sınav öncesinde daha önce tüketilmeyen yiyeceklere yönelmek de risk oluşturabiliyor. Beklenmedik mide rahatsızlıkları veya alerjik reaksiyonların önüne geçebilmek için alışılmış ve güvenilir besinlerin tercih edilmesi gerekiyor.
SAĞLIKLI BİR SINAV İÇİN 9 ALTIN KURAL
Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Senem Azizzade, doğru beslenmenin sınav başarısını doğrudan etkileyebileceğini belirterek şu önerilerde bulundu:
Düzenli ve dengeli beslenin. Öğünlerde yeterli protein tüketin. Kahvaltıda yumurta, peynir, domates, salatalık, yeşillik, zeytin, ceviz, pekmez ve tam tahıllı ekmek gibi besinlere yer verin. Gün boyunca yeterli miktarda su tüketin. Aşırı şekerli yiyecek ve içeceklerden uzak durun. Sınav öncesinde yeni bir diyet programına başlamayın. Doktor veya diyetisyen önerisi olmadan takviye ürün kullanmayın. Sebze ve meyvelerle lif alımını destekleyin. Ve en önemlisi, sınav sabahı mutlaka kahvaltı yapın.
Uzmanlara göre sınav başarısının yolu sadece ders çalışmaktan değil; doğru beslenmekten, yeterli uyumaktan ve sınav gününe sağlıklı bir şekilde hazırlanmaktan geçiyor.