ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim üzerinden NATO müttefiklerine yönelik eleştirilerini en üst perdeye taşıdı. Avrupalı ülkelerin bölgeye gemi göndermeyi reddetmesini "sadakatsizlik" olarak niteleyen Trump, ABD’yi 77 yıllık askeri ittifaktan çekmekle tehdit etti. Washington kulislerinde ise bu ayrılığın yasal olarak mümkün olup olmadığı tartışılıyor.
HÜRMÜZ ÇATLAĞI VE TRUMP’IN RESTİ
Trump, NATO’ya duyduğu "tiksintiyi" gizlemiyor. Reuters’e verdiği son demeçte, Avrupa ülkelerinin Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması için askeri destek vermemesini kabul edilemez bulduğunu belirtti.
Ulusa sesleniş konuşmasında ittifaktan çekilmeyi "kesinlikle" gündeme getireceğini açıklayan Trump’a, Savunma Bakanı Pete Hegseth’ten de destek geldi. Hegseth, ABD’nin kolektif savunma taahhüdünü yeniden teyit etmeyi reddederek krizin boyutunu gözler önüne serdi.
KONGRE’NİN NATO ZIRHI: 2023 YASASI
Peki, bir başkan tek başına NATO’dan çıkabilir mi? 2023 yılında Kongre, Trump’ın benzer hamlelerini öngörerek bir "güvenlik kilidi" oluşturmuştu. Senatörler Marco Rubio ve Tim Kaine’in öncülüğünde yasalaşan düzenleme, bir başkanın Senato’nun üçte iki çoğunluğu olmadan NATO’dan çekilmesini açıkça yasaklıyor.
Ancak şu an Ulusal Güvenlik Danışmanı koltuğunda oturan Rubio’nun, İran savaşı sonrası "NATO ile ilişkilerimizi gözden geçirmeliyiz" şeklindeki çıkışı, siyasi dengelerin değişebileceğine işaret ediyor.
ANAYASAL BOŞLUK VE YARGI SAVAŞLARI
ABD Anayasası, anlaşmaların nasıl yapılacağını net bir şekilde tanımlasa da, bu anlaşmalardan nasıl çıkılacağı konusunda sessiz kalıyor. Trump yönetimi, anlaşmalardan çekilme yetkisinin münhasıran başkana ait olduğunu savunurken, Kongre Araştırma Servisi konunun mahkemeye taşınması durumunda NDAA (Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası) değişikliğinin "anayasaya aykırı" ilan edilebileceği uyarısında bulunuyor.
Daha önce "Açık Gökyüzü" anlaşmasından tek taraflı çekilen Trump’ın, muhafazakar ağırlıklı Yüksek Mahkeme’den de destek bulabileceği konuşuluyor.
Loading...
TAAHHÜT EKSİKLİĞİ YASALARDAN DAHA TEHLİKELİ
Uzmanlara göre asıl mesele kağıt üzerindeki yasalar değil, sahadaki irade. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Max Bergmann, çarpıcı bir gerçeğe parmak basıyor: "Eğer başkan ve ordu NATO’ya bağlı değilse, Kongre’nin bunu engellemek için yapabileceği pek bir şey yok." Yani ABD başkanı kağıt üstünde ittifakta kalsa bile, bir saldırı anında "yardıma gitmeme" kararı alması, NATO’nun temel taşı olan 5. maddeyi fiilen bitirebilir.
KAYNAK: KANAL 6 DIŞ HABERLER / ESRA ŞAHİN