ABD Başkanı Donald Trump, küresel enerji krizini dizginlemek ve Hürmüz Boğazı'ndaki fiili ablukayı kırmak için beklenmedik bir adım attı. Rus petrolüne yönelik yaptırımları 30 günlüğüne hafifletme kararı alan Trump, "denizde mahsur kalan" yaklaşık 120 milyon varil petrolün piyasaya girmesine izin verdi. Bu hamle, varil fiyatı 100 doları aşan Brent petrol piyasasında kısa süreli bir şok dalgası yarattı.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN ULUSLARARASI ASKERİ İTTİFAK
Trump, Truth Social platformu üzerinden yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için birçok ülkeden askeri destek sözü aldığını duyurdu. İran’ın bölgedeki ablukasına karşı "savaş gemileriyle katılım" sağlanacağını belirten Trump, stratejik geçiş yolunun yakında yeniden "açık, güvenli ve özgür" olacağını vaat etti.
Tahran yönetimi ise bu açıklamaları "bir yardım çağrısı" olarak nitelendirerek alaycı bir dille karşıladı.
TANKERLERDE BEKLEYEN 120 MİLYON VARİL SERBEST
Enerji krizine karşı Rus petrolüne 30 günlük bir nefes alanı tanıyan Washington, özellikle yaptırımlar ve ödeme sorunları nedeniyle denizde bekleyen "gölge filo" üzerindeki baskıyı kaldırdı. Yaklaşık 128 milyon varile ulaştığı tahmin edilen bu miktar, küresel petrol talebinin 5-6 günlük kısmına denk geliyor. Analistler, bu hamlenin petrol fiyatlarında varil başına 3 ila 10 dolar arasında kısa vadeli bir düşüş yaratabileceğini öngörüyor.
Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki kriz sürdüğü müddetçe kalıcı bir ucuzluğun uzak olduğu ifade ediliyor.
AVRUPA'DAN TRUMP'A SERT TEPKİ: "YANLIŞ SİNYAL"
Trump'ın Rusya'ya yönelik yaptırım esnekliği Avrupa başkentlerinde büyük bir rahatsızlık yarattı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, kararı "yanlış bir sinyal" olarak nitelendirerek Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiğini savundu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre da yaptırımların delinmesinin Moskova'ya milyarlarca dolarlık ek gelir sağlayabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Ukrayna lideri Zelenskiy ise bu kararın Rus hazinesine yaklaşık 10 milyar dolarlık bir kaynak yaratabileceğini belirterek kararı eleştirdi.
EKONOMİK DENGELER VE MOSKOVA'NIN KAZANCI
Kararın en büyük mali kazananının Moskova olacağı belirtiliyor. Rusya'nın bu süreçte günlük 150 milyon dolara kadar ek gelir elde edebileceği tahmin edilirken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent bu görüşe katılmadığını açıkladı. Diğer yandan Hindistan ve Çin gibi dev alıcıların bu kararla rahat nefes alması, enerji piyasalarındaki tüccarların engellenmiş işlemlerini tamamlamasına olanak tanıyacak.
