ABD Başkanı Donald Trump ile Japonya’nın ilk kadın Başbakanı Sanae Takaichi arasındaki ilk resmi görüşme, diplomasi tarihine geçecek tuhaf ve gergin anlara sahne oldu.
Beyaz Saray’daki Oval Ofis’te gerçekleşen buluşmada Trump, ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a düzenlediği saldırılar öncesinde müttefiklerini neden bilgilendirmediği sorusuna, Japon mevkidaşının yanında İkinci Dünya Savaşı’na atıfta bulunarak yanıt verdi.
Trump'ın Pearl Harbor baskını üzerinden yaptığı şaka, diplomatik havayı bir anda buz kestirdi.
OVAL OFİS’TE BUZ GİBİ RÜZGARLAR: "NEDEN BANA HABER VERMEDİNİZ?"
Görüşme sırasında bir muhabirin "Saldırı öncesi müttefikler neden bilgilendirilmedi?" sorusu üzerine Trump, stratejik bir hamle olarak "sürpriz unsurunu" korumak istediklerini söyledi.
Ardından Takaichi’ye dönerek,
"Sürpriz konusunda Japonya’dan daha iyisini kim bilebilir? Bana Pearl Harbor’dan neden bahsetmediniz? Siz sürprize bizden çok daha fazla inanıyorsunuz" ifadelerini kullandı.
Bu sözler karşısında Japon Başbakanı'nın gülümsemesi donarken, Takaichi derin bir nefes alarak koltuğuna yaslanmakla yetindi. Trump, bu "şaka yollu" çıkışıyla müttefiklerine haber vermemesini meşrulaştırmaya çalışırken, Japonya’nın pasifist anayasası altındaki hassas dengeleri de zorladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GÜVENLİK KRİZİ VE MİLYAR DOLARLIK İMZALAR
Görüşmenin ana gündem maddesi, küresel enerji sevkiyatının kalbi olan Hürmüz Boğazı’nın güvenliğiydi. Trump, İran ile yaşanan savaşta NATO müttefiklerini "çok aptalca bir hata yapmakla" suçlarken, Japonya’yı Hürmüz Boğazı konusundaki "katkıları" nedeniyle övdü.
Ancak Takaichi, Japonya’nın anayasal kısıtlamaları gereği bölgeye donanma gemisi gönderme planlarının olmadığını diplomatik bir dille hatırlattı.
Öte yandan, siyasi gerilimin gölgesinde dev ekonomik anlaşmalara imza atıldı. İki ülke; Tennessee, Alabama, Pennsylvania ve Teksas’ta nükleer reaktör ve doğalgaz tesisleri kurulmasını öngören toplam 73 milyar dolarlık dev bir yatırım paketini duyurdu.
TRUMP’IN TARİHİ "ŞAKALARI" İLK DEĞİL
Trump’ın müttefik liderlerle yaptığı görüşmelerde İkinci Dünya Savaşı üzerinden kurduğu bu dil aslında bir ilk değil.
Geçtiğimiz Haziran ayında Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile bir araya gelen Trump, 1944 Normandiya Çıkarması’na atıfta bulunarak D-Day’in Almanya için "hoş bir gün olmadığını" söylemişti. Şansölye Merz ise bu yoruma, "Uzun vadede, Sayın Başkan, bu ülkemin Nazi diktatörlüğünden kurtuluşuydu" diyerek tarihi bir ayar vermişti.
Trump'ın diplomasi masasında tarihi acıları bir "koz" veya "şaka" unsuru olarak kullanması, Washington kulislerinde tartışılmaya devam ediyor.
PEARL HARBOR’DA NE OLMUŞTU?
Donald Trump’ın Japonya Başbakanı Takaichi’ye hatırlattığı Pearl Harbor saldırısı, 7 Aralık 1941 tarihinde gerçekleşti. Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri, ABD’nin Hawaii’deki Pasifik Filosu’na hiçbir savaş ilanı yapmadan ani bir hava baskını düzenlemişti.
2.400’den fazla ABD personelinin hayatını kaybettiği bu "sürpriz" saldırı, o zamana kadar savaşın dışında kalmaya çalışan Amerika Birleşik Devletleri’ni resmen İkinci Dünya Savaşı’na sokan olay olarak tarihe geçti.