Tüm dünyanın odaklandığı Hürmüz Boğazı'nda normalleşme adımları atılıyor.
TRUMP DUYURDU: GEMİ TRAFİĞİ FAALİYETLERİNE BAŞLADI
ABD ile İran arasında varılan barış kararının hemen ardından, stratejik su yolunda uzun süredir bekleyişini sürdüren deniz trafiği yeniden canlandı. ABD Başkanı Donald Trump, iki ülke arasındaki diplomatik uzlaşmanın sahaya yansımasına ilişkin önemli bir bilgilendirmede bulunarak boğazdaki gemi trafiğinin lojistik faaliyetlerine başladığını duyurdu.
Trump, uluslararası sularda mahsur kalan ve büyük bir kısmı petrol sevkiyatı gerçekleştiren ticaret gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan çıkış yapmaya başladığını kaydetti.
AMERİKA'DAN "GÜNEY OTOYOLU" SÖZLERİ
Kendisine ait resmi sosyal medya platformu Truth Social hesabı üzerinden küresel piyasaları rahatlatan bir paylaşım yapan ABD Başkanı Donald Trump, hareket halindeki gemilerin tamamen güvenli ilan edilen güney hattını kullandıklarını ifade etti. Trump, gerçekleştirdiği paylaşımda tankerlerin güvenle ilerlediği bu söz konusu rotayı “güney otoyolu” olarak nitelendirirken, bölgede ulaşıma açık alternatif seyahat güzergahlarının da mevcut olduğunu sözlerine ekledi.
HÜRMÜZ BOĞAZI UZUN VADEDE ÜCRETSİZ OLACAK
Washington yönetiminin bölgedeki ticari ve stratejik hedeflerine de dikkat çeken ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, yürütülen küresel müzakerelerin nihai amacına vurgu yaptı. Vance, iki ülke arasında atılan bu tarihi imzaların ardından, küresel petrol ticaretinin kalbi konumunda olan Hürmüz Boğazı'nın uzun vadede herhangi bir engel olmaksızın, tamamen ücretsiz ve serbest olarak uluslararası gemi geçişlerine açık kalmasını beklediklerini dile getirdi.
Anlaşmaya ülkesini temsilen imza atacak olan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, “Anlaşma metnini hafta içinde açıklamayı umuyoruz." ifadelerini kullandı.
"İSRAİL TARAFI MEMNUN"
Hala çözüm bekleyen çok konu olduğunu belirten Vance, “İsrail'de anlaşmadan memnun olanlar da var. İsrail'in yeni Ortadoğu masasında bir koltuğu olacak.” diye konuştu.
14 MADDELİK TASLAK ANLAŞMA
İşte 14 maddenin bulunduğu taslak anlaşması şu şekilde:
1- Lübnan dahil tüm cephelerde kalıcı ve derhal düşmanlıkların sona erdirilmesi.
2- ABD'nin İran'ın iç işlerine karışmama ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygı gösterme taahhüdü.
3- Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması.
4- ABD'nin İran çevresindeki askeri güçlerini geri çekme taahhüdü.
5- İran'ın düzenlemeleriyle Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması.
6- Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerinin satışına yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın mali kaynaklarına tam erişim sağlaması.
7- ABD ve müttefikleri tarafından en az 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planlarının sunulması.
8- Nükleer konulara dayalı nihai anlaşmaya varılması ve ABD'nin birincil, ikincil yaptırımlarıyla BM Güvenlik Konseyi ve UAEA kaynaklı kısıtlamaların kaldırılması amacıyla 60 günlük müzakereler yürütülmesi.
9- İran'ın NPT kapsamında nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemesi.
10- Müzakere süreci boyunca ABD'nin bölgedeki güçlerini artırmaması ve yeni yaptırımlar uygulamaması.
11- Müzakerelerin son 60 günlük döneminde dondurulmuş İran fonlarından 24 milyar doların serbest bırakılması ve bu miktarın yarısının müzakereler başlamadan önce İran'a verilmesi.
12- Anlaşmanın uygulanması için bir izleme mekanizması kurulması.
13- Nihai anlaşmanın BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanması.
14- Nihai müzakerelerin yalnızca zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti, zenginleştirme faaliyetleri, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın ekonomik yeniden yapılanması konularını kapsaması; İran'ın füze programı ile bölgedeki müttefik gruplara desteğinin müzakere gündeminden çıkarılması.
