Doğurganlık hızı, 2025 yılında 1,42 çocuk olarak gerçekleşti.
2001 yılında 2,38 seviyesinde olan bu oran, 2014 yılından itibaren aralıksız bir düşüş yaşadı. Ortaya çıkan güncel tablo, doğurganlık hızının son 9 yıldır nüfusun kendini yenileyebilmesi için gereken minimum seviye olan 2,10'un altında kaldığı verilerle desteklendi.
DOĞURGANLIKTA ZİRVE ŞANLIURFA, EN DÜŞÜK İL BARTIN
İl bazında yapılan incelemelere göre, 2025 yılında doğurganlık hızının en yüksek olduğu şehir 3,15 çocuk ortalamasıyla Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa'yı 2,53 çocuk ile Şırnak ve 2,23 çocuk ile Mardin takip etti.
Doğurganlık hızının en düşük kaldığı il ise 1,09 çocuk ortalaması ile Bartın olarak kayıtlara geçti. Bartın'ı 1,10 ile İzmir, 1,11 ile Eskişehir, Ankara ve Zonguldak izledi.
EĞİTİM VE KENTLEŞME DOĞURGANLIĞI DÜŞÜRÜYOR
İstatistikler, annenin eğitim düzeyi ile doğurganlık hızı arasında ters orantı olduğunu ortaya koydu. 2025 yılında en yüksek doğurganlık hızı, 2,51 çocuk ile ilkokul mezunu annelerde görülürken; en düşük hız 1,24 çocuk ile yükseköğretim mezunu annelerde kaydedildi.
Benzer bir etki, yaşam alanlarının kentleşme oranında da gözlemlendi. Yeni uygulanan yoğun kent, orta yoğun kent ve kır sınıflamasına göre; doğurganlık hızı kır olarak kabul edilen bölgelerde 1,75, orta yoğun kentlerde 1,53, yoğun kent olarak sınıflandırılan yerlerde ise 1,33 çocuk olarak ölçüldü.
ANNELİK YAŞI İLERLİYOR
Belli bir yaş grubunda bin kadın başına düşen canlı doğan çocuk sayısını ifade eden yaşa özel doğurganlık hızı verileri, annelik yaşının giderek daha ileriye kaydığını net bir şekilde gösterdi. 2001 yılında en yüksek doğurganlık binde 144 ile 20-24 yaş aralığında görülürken, 2025 yılında bu zirve binde 96 ile 25-29 yaş grubuna yerleşti.
Bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını gösteren kaba doğum hızı ise 2001'deki binde 20,3 seviyesinden 2025 yılında binde 10,4'e kadar geriledi.
TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ ARASINDA 11. SIRADA
TÜİK verilerinde, Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin 2024 yılı toplam doğurganlık hızlarına da yer verildi. AB'de en yüksek doğurganlık hızına sahip ülke 1,72 çocuk ile Bulgaristan olurken, en düşük ülke 1,01 ile Malta oldu. AB ortalamasının 1,34 olduğu tabloda, 2025 verisiyle 1,42 orana sahip olan Türkiye, AB ülkeleri arasında 11. sırada konumlandı.
