Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) 2025 verilerine göre, Türkiye'nin toplam 86 milyon 92 bin 168 kişilik nüfusunun 12 milyon 708 bin 348'ini 15-24 yaş grubundaki gençler oluşturuyor. Genç nüfusun yüzde 51,2'si erkek, yüzde 48,8'i ise kadınlardan oluşurken; 1950 yılında yüzde 20,8 olan genç nüfus oranının 2025'te yüzde 14,8'e gerilemiş olması dikkat çekiyor.
Nüfus projeksiyonları ise uyarı veriyor. Mevcut yapının devam ettiği ana senaryoda, genç nüfus oranının 2060 yılında yüzde 10,3’e, 2100 yılında ise yüzde 9,6’ya kadar düşeceği öngörülüyor.
TÜRKİYE AB'NİN EN GENCİ OLMASINA RAĞMEN DÜNYA ORTALAMASININ GERİSİNDE
Türkiye, yüzde 14,8'lik genç nüfus oranıyla Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkeyi geride bıraktı. AB ortalaması yüzde 10,7 iken, en yüksek orana sahip İrlanda (yüzde 12,7) dahi Türkiye'nin gerisinde kaldı. Ancak Türkiye, yüzde 15,6 olan dünya genç nüfus ortalamasının altında yer alarak küresel ölçekte "yaşlanan toplum" trendine dahil oldu.
EN GENÇ İL: ŞIRNAK
Türkiye'nin en genç ili yüzde 20,4 ile Şırnak olurken, bu ili Hakkari ve Siirt takip etti. Yaşam tablolarına göre ise çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki bir genç için beklenen yaşam süresi ortalama 64,3 yıl olarak hesaplandı. Bu sürenin genç kadınlarda, erkeklere oranla 5,2 yıl daha fazla olduğu görüldü.
ERKEN EVLİLİKLERDE CİNSİYET UÇURUMU
Gençlerin hareketliliğindeki temel motivasyon eğitim oldu. 2024 yılında göç eden gençlerin 448 bin 826'sı eğitim amacıyla yer değiştirdi. Medeni durum verileri ise çarpıcı bir gerçeği ortaya koydu: Evli olan genç kadınların oranı (yüzde 10,7), evli olan genç erkeklerin oranının (yüzde 3,1) yaklaşık 3,5 katı olarak gerçekleşti.
İSTİHDAMDA KRİTİK EŞİK
Gençlerin işgücüne katılım oranı yüzde 47,6’ya yükselirken, işsizlik oranı yüzde 15,3’e geriledi. Ancak en dikkat çekici veri, "ne eğitimde ne istihdamda" olan gençlerin oranı oldu. Bu oran 2025'te yüzde 23,3'e yükselirken, genç kadınlarda bu durumun yüzde 30,9 gibi yüksek bir seviyede seyretmesi toplumsal cinsiyet farkını bir kez daha gözler önüne serdi. İstihdam edilen gençlerin yüzde 57,9’u ise hizmet sektöründe yoğunlaştı.
GENÇLERİN YÜZDE 54'Ü MUTLU
Gençlerin yüzde 54,4'ü mutlu olduğunu beyan ederken, mutluluk kaynağı olarak ilk sırayı yüzde 38,8 ile sağlık aldı. Erkeklerde sağlığı "para" takip ederken, kadınlarda sağlığın ardından "başarı" ve "sevgi" geldi. Gençlerin yüzde 75,5'i işinden, yüzde 73'ü ise aldığı eğitimden memnun olduğunu belirtti.
GENÇ KADINLAR "PSİKOLOJİK ŞİDDET" KISKACINDA
Kadına yönelik şiddet araştırması, 15-24 yaş grubundaki genç kadınların ciddi risk altında olduğunu gösterdi. Son 12 ayda genç kadınların en fazla maruz kaldığı şiddet türü yüzde 15,2 ile psikolojik şiddet olurken, bunu dijital şiddet ve ısrarlı takip izledi.
YAPAY ZEKA RUTİNLERDE YERİNİ ALDI
Teknoloji kullanımında 16-24 yaş grubu öncü rol oynuyor. Gençlerin yüzde 39,4'ü üretken yapay zeka kullandığını beyan etti. Yapay zekayı en çok özel amaçlar (yüzde 75,3) ve örgün eğitim (yüzde 53,9) için kullanan gençlerin, bu teknolojiyi kullanmama nedenleri arasında "ihtiyaç duymama" (yüzde 80,7) ilk sırada yer aldı.
*Görseller TÜİK web sitesinden ve yapay zekadan alınmıştır.
