Anadolu'nun biyoçeşitlilik haritasına iki yeni üye daha eklendi. Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nin "böcek avcısı" çifti, 25 yıllık saha çalışmalarını önemli bir keşifle taçlandırdı. Prof. Dr. Levent Gültekin ve eşi Doç. Dr. Neslihan Gültekin, bilim dünyasının daha önce hiç görmediği iki "hortumlu böcek" türünü kayıt altına aldı.
İSİMLERİNDE 'HAKKARİ' VE 'ARTEMİSİA' VAR
Bilim insanı çiftin keşfi, sadece bir buluş değil, aynı zamanda bölgeye bir vefa niteliği taşıyor.
-
Hakkari'nin Zap Vadisi'nde bulunan türe, şehrin adından esinlenilerek "Pholicodes hakkaricus" adı verildi.
-
Erzurum'un Pasinler ilçesinde (Çiçekli Köyü) bulunan türe ise üzerinde yaşadığı "pelin otu"ndan (Artemisia) yola çıkılarak "Pholicodes artemisiae" denildi.
Bu isimlendirme ile Hakkari ve Erzurum isimleri, uluslararası zooloji literatüründe ölümsüzleşmiş oldu.
UÇAMIYORLAR AMA ARTIK DÜNYA ONLARI TANIYOR
Keşfedilen türlerin ilginç bir özelliği de var: İki tür de evrimsel süreçte arka kanatlarını kaybeden, yani "uçamayan" böcek grubuna dahil. Bu durum, onların bulundukları bölgeye özgü (endemik) kalmalarının en büyük nedeni.
Doç. Dr. Neslihan Gültekin, keşif sürecini şöyle anlattı: "Artemisia bitkisinin kökünde daha önce literatürde ismi olmayan bir böcek buldum. Detaylı incelemeler, mikroskop araştırmaları ve taksonomik analizler sonucunda bunun yeni bir tür olduğuna karar verdik. Hakkari'de de benzer bir bulguya rastlayınca, aynı cinse ait iki yeni türü dünya literatürüne kazandırmış olduk."
Çalışma, dünyanın saygın bilimsel dergilerinden PeerJ'de yayımlanarak uluslararası onay aldı.
BİLİM İNSANINDAN '6. YOK OLUŞ' UYARISI
Keşfin sevincini yaşayan Prof. Dr. Levent Gültekin, madalyonun diğer yüzüne de dikkat çekti. Böcek popülasyonlarındaki azalmanın ekosistem için "alarm zili" olduğunu belirten Gültekin, şu kritik uyarıyı yaptı: "Dünya, canlılar alemi boyutunda 6. toplu yok oluşa doğru gidiyor. İnsanoğlu doğal kaynakları aşırı tüketiyor. Böceklerin azalması demek, ekosistemin çökmesi demek. Bizim çalıştığımız grubun yüzde 60'ı hala keşfedilmeyi bekliyor ama insan kaynaklı nedenlerle türler hızla yok oluyor."
