Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekonominin dış rekabet gücünün en önemli göstergelerinden biri olan nisan ayına ilişkin Reel Efektif Döviz Kuru (REK) verilerini kamuoyuyla paylaştı. Yayımlanan verilere göre, Türk lirasının reel değeri hem tüketici hem de üretici fiyatları bazında artış göstererek yukarı yönlü ivmesini sürdürdü.
2025 yılı 100 baz alınarak hesaplanan endekste, tüketici fiyatları (TÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru, bir önceki aya göre 1,59 puanlık bir artışla 106,30 seviyesine ulaştı. Mart ayında 104,71 olarak kaydedilen bu rakam, Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki alım gücünün reel olarak güçlendiğini ortaya koydu.
ÜRETİCİ FİYATLARI VE YILLIK DEĞİŞİMDEKİ GÖRÜNÜM
Ekonomik aktivitenin maliyet tarafını yansıtan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi de benzer bir eğilim sergiledi. Söz konusu endeks, nisan döneminde 0,64 puanlık bir yükselişle 102,16 seviyesine çıktı.
Bu veriler ışığında yapılan yıllık karşılaştırmalar, Türk lirasının değer kazancını daha net bir şekilde gözler önüne serdi. Türk lirasının değeri, geçtiğimiz yılın aynı dönemine oranla TÜFE bazında 5,80 puan, Yİ-ÜFE bazında ise 3,04 puanlık bir artış kaydederek dikkat çekici bir performans sergiledi.
ARTIŞIN ARKASINDAKİ TEMEL DİNAMİKLER
Merkez Bankası tarafından yapılan teknik değerlendirmede, REK endeksindeki yükselişin temel kaynağının yurt içi fiyat artışları olduğu vurgulandı. Endeksteki hareketliliği analiz eden banka, Türk lirasının nominal olarak değer kaybettiği bir ortamda bile reel değerin artmasını enflasyon farkına bağladı.
Nisan ayında doların Türk lirası karşısında ortalama yüzde 1,31, avronun ise yüzde 2,20 oranında değer kazandığı belirtildi. Ancak aynı dönemde Türkiye'deki TÜFE’nin yüzde 4,18, Yİ-ÜFE’nin ise yüzde 3,17 oranında artış göstermesi, kurdaki artışın çok üzerinde bir fiyat hareketi yaşandığını kanıtladı.
KÜRESEL ENFLASYON VE NOMİNAL KURUN ETKİSİ
Endeksin bileşenlerine yönelik incelemelerde, Türkiye’deki tüketici fiyat değişimlerinin endeksi yukarı çeken temel faktör olduğu ifade edildi. Buna karşın, dünya genelindeki TÜFE sepetindeki değişimler ile nominal kur sepetindeki hareketlerin endeksi aşağı yönlü baskıladığı, ancak yurt içi enflasyonun etkisinin bu unsurları baskıladığı görüldü.
Sonuç olarak, Türkiye'deki yüksek enflasyonun döviz kurlarındaki artışı geride bırakması, Türk lirasının dış piyasalarda kağıt üzerinde daha "değerli" hale gelmesine ve reel efektif döviz kurunun yükselmesine neden oldu.