Uzmanlara göre mevcut tablo, Türkiye’nin Hindistan pazarındaki rekabet gücünü hızla zayıflatıyor.
GÜNCEL RAPOR ALARM VERİYOR
İstanbul İhracat Danışmanı Gökhan Erol tarafından hazırlanan stratejik analiz raporu, AB ile Hindistan arasında yürürlüğe giren STA’nın Türk zeytinyağı ihracatında ciddi kayıplara yol açtığını ortaya koydu. Raporda, özellikle Hindistan pazarında yaşanan ani düşüş dikkat çekiyor.
İHRACATTA “SIFIR NOKTASI”NA GELİNDİ
Rapora göre Türkiye, 2024 yılında dünya genelinde zeytinyağı ihracatında 649,2 milyon dolar ile rekor kırarken, Hindistan pazarında tam tersine sert bir düşüş yaşandı.
2023 yılında Hindistan’a 745 bin dolar seviyesinde olan ihracat, 2024 yılı itibarıyla neredeyse tamamen durdu.
Bu kaybın temel nedenleri arasında Hindistan’ın uyguladığı %30–45 arası yüksek gümrük vergileri ve AB-Hindistan STA’sı kapsamında Avrupalı rakiplerin elde ettiği sıfır vergi avantajı gösteriliyor.
GÜMRÜK BİRLİĞİ’NDE “ASİMETRİ” KRİZİ
Analizde, 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı kapsamında ortaya çıkan yapısal soruna dikkat çekiliyor. Mevcut sistemde, Hint menşeli ürünlerin AB üzerinden Türkiye’ye gümrüksüz giriş ihtimali bulunurken, Türk ihracatçısı Hindistan pazarında yüksek vergilerle karşı karşıya kalıyor.
Bu durum raporda açıkça “haksız rekabet” olarak tanımlanıyor. Özellikle sızma zeytinyağı (GTİP 150930) grubunda İspanya ve İtalya’nın pazarı domine etme riski öne çıkıyor.
SEKTÖR İÇİN ÜÇ KRİTİK ÇÖZÜM ÖNERİSİ
İhracat Danışmanı Gökhan Erol, Türk zeytinyağı sektörünün bu süreci yönetebilmesi için üç temel stratejik adıma işaret ediyor: Türkiye, AB–Hindistan STA’sına paralel şekilde Hindistan ile kendi Serbest Ticaret Anlaşması sürecini hızlandırmalı.
PREMIUM TÜRK ZEYTİNYAĞI STRATEJİSİ
Fiyat rekabetinin zorlaştığı pazarda Türk zeytinyağı, “Premium Türk Ürünü” algısıyla üst segmente konumlandırılmalı. Gümrük Birliği’nin tarım ürünleri üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesi için diplomatik kanallar devreye sokulmalı ve revizyon talep edilmeli.