Şişli’nin göbeğinde, bir çöp konteynerinin karanlığında bulunan Özbekistan uyruklu Durdona Khokimova’nın parçalanmış bedeni, Türkiye’nin kanayan yarası kadın cinayetlerinin en savunmasız halkasını bir kez daha gün yüzüne çıkardı. Pippa Bacca’nın barış yürüyüşünden Sarai Sierra’nın fotoğraf tutkusuna, Rita Winkler’in umut dolu bekleyişinden Durdona’nın trajik sonuna uzanan bu 20 yıllık karanlık tablo, tesadüflerle değil; sistematik bir korumasızlıkla şekilleniyor.
İstanbul Şişli’de bir kadının feci şekilde öldürülmesi, son dönemde benzer biçimde hayatını kaybeden yabancı uyruklu kadınları yeniden tartışmaya açtı. Kamuoyunda sınırlı yankı bulan bu vakalar, “neden daha az konuşuluyor?” ve “neden daha savunmasızlar?” sorularını beraberinde getiriyor. Uzmanlar, yabancı uyruklu kadınların karşı karşıya kaldığı risklerin tekil olaylarla değil; yaşam koşulları, hukuki statü ve sosyal izolasyon gibi faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Uzmanlar ve sivil toplum temsilcilerine göre son dönemde öldürülen yabancı uyruklu kadın vakalarında dikkat çeken bazı ortak özellikler bulunuyor:
- Kayıt dışı veya güvencesiz yaşam koşulları:
Birçok kadın, resmi çalışma izni olmadan ya da geçici işlerde hayatını sürdürüyor.
- Sosyal izolasyon:
Aileden ve yakın çevreden uzak yaşamak, şiddet riskine karşı koruyucu mekanizmaları zayıflatıyor.
- Hukuki statü belirsizliği:
Oturma izni, çalışma izni veya başvuru süreçlerindeki belirsizlikler, yardım arama yollarını sınırlayabiliyor.
- Medya görünürlüğünün düşük olması:
Vakalar çoğu zaman kısa haberlerle geçiştiriliyor, kamuoyu baskısı oluşmuyor.
- Faille yakın temas:
Cinayetlerin önemli bir kısmı, kadının tanıdığı ya da birlikte yaşadığı kişiler tarafından işleniyor.
PİPPA BACCA - 2008
Türkiye’de yabancı uyruklu kadın cinayetleri denilince akıllardan silinmeyen en trajik vaka, şüphesiz Pippa Bacca’dır. Sanatçı arkadaşı Silvia Moro ile 'Barış Gelini' projesini hayata geçiren Bacca, Milano’dan Kudüs’e uzanan rotasında barışın elçisi olmayı seçmişti. İnternet sitesinde paylaştığı 'Yolculuğun kirini üzerimizde taşıyan beyaz gelinliklerimizle varacağız' cümlesi, yaşadığı dehşetin ardından toplumsal bir vicdan azabına dönüştü. Gebze'de bir tır şoförü tarafından hayalleri ve hayatı çalınan Bacca, Türkiye’deki kadın cinayetleri dosyasının en ağır sayfalarından birini oluşturuyor.
SARAİ SİERRA - 2013
Amatör fotoğrafçı Sarai Sierra, 2013 yılının başında İstanbul’un görsel zenginliğini keşfetmek için yola çıkmıştı. Ancak Beyoğlu’ndaki konaklaması, planladığı gibi bir dönüş yolculuğuyla bitmedi. Ailesinin kayıp başvurusuyla tüm Türkiye’nin seferber olduğu arama çalışmaları, Sarayburnu’ndaki sur kalıntılarında trajik bir keşifle noktalandı. Sierra, fotoğraf çekmek için gittiği o ıssız noktalarda bir saldırının kurbanı olmuştu. Bu vaka, o günden sonra hafızalara 'Sarayburnu trajedisi' olarak kazındı ve yabancı bir turistin İstanbul’daki en acı vedalarından biri oldu. Sierra, tarihi surları fotoğrafladığı sırada Ziya Tasalı tarafından hedef alınmış ve hayatı o kalıntıların gölgesinde son bulmuştu.
RİTA DARI WİNKLER - 2016
Antalya’da kuaförlük yapan Alman vatandaşı Rita Darı Winkler, 10 Mart 2016'da İstanbul’da kaldığı otelden ayrıldığında, ardında korkunç bir planın kurbanı olacağından habersizdi. Kayboluşunun ardından başlatılan soruşturmada oklar, Winkler’in erkek arkadaşı Ali Kemal S.’yi işaret ediyordu. İlk ifadesinde genç kadınla Çınarcık’a gidip geldiklerini söyleyerek hedef saptıran Ali Kemal S., 'ameliyat olacağım' bahanesiyle Almanya’ya kaçarak izini kaybettirmeye çalıştı.
Ancak polisin titiz takibi, Gölcük Halıdere’de karanlık bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Ali Kemal S.’nin akrabalarına ait adreslerde yapılan kazı çalışmaları, bir apartmanın bodrum katına ulaştığında vahşetin boyutu netleşti. Beton zeminin altına gizlenmiş, içi tamamen betonla doldurulmuş bir varil bulundu. Beton tabakası kırıldığında; Rita Darı Winkler’in elleri iple bağlı ve boğulmuş cansız bedeniyle karşılaşıldı. Sevdiği adamın yanına gelen bir kadının hayatı, beton bir varilin içinde dondurularak karartılmıştı.
DURDONA KHOKİMOVA - 2026
İstanbul’un göbeği Şişli, 24 Ocak sabahı Türkiye’deki kadın cinayetlerinin en karanlık sahnelerinden birine tanıklık etti. Bir kağıt toplayıcısının çöp konteynerinde fark ettiği dehşet, Özbekistan uyruklu Durdona Khokimova’nın parçalanmış bedeninden geriye kalanlardı. Şehrin kalabalığında sessizce işlenen bu vahşet, rastlantı eseri gün yüzüne çıktı.
İstanbul polisinin saniyeleri kovalayan sekiz saatlik kamera incelemesi, katil zanlılarının izini İstanbul Havalimanı’na kadar sürdü. Khokimova’yı katlettikten sonra hiçbir şey olmamış gibi hayatlarına devam etmeyi planlayan Özbekistan uyruklu D.A.U.T. (31) ve G.A.K. (29), Gürcistan’a kaçmak üzereyken yakalandı. Soruşturmanın derinleşmesiyle, onlara yardım ettiği değerlendirilen 58 yaşındaki Türkiye vatandaşı E.K. de gözaltına alınanlar arasındaydı. Khokimova’nın hikayesi, yabancı bir kadının büyükşehirde nasıl savunmasız bırakıldığının ve canice hayattan koparıldığının en taze ve en ağır örneği olarak kayıtlara geçti.
