Brezilya hükümetinin güncellediği yaptırım listesinde, markanın ülkedeki operasyonlarını yürüten BYD Auto do Brasil'in adı doğrudan yer aldı. Olayın temeli, Aralık 2024'te Bahia eyaletinin kuzeydoğusundaki fabrika inşaatında yaşananlara dayanıyor. Yetkililerin şantiyede yaptığı incelemelerde, insanlık dışı ve güvencesiz koşullarda çalıştırılan tam 163 işçi "kurtarıldı". Çin'den getirilen işçilerin çalışma şartlarını inceleyen müfettişler, sahadaki durumun endişe verici boyutta olduğunu raporladı.
İKİ YILLIK YAKIN TAKİP
Brezilya yasalarına göre bu listeye dahil edilmek şirketin faaliyetlerini tamamen durdurmuyor; ancak çok ciddi bir prestij kaybı ve kısıtlamalar silsilesi getiriyor. Adaletli bir savunma sürecinin ardından listeye alınan markalar, iki yıl boyunca kamu finansmanına erişim engeli ve artan denetim baskısıyla yüzleşmek zorunda kalıyor. Gelişmelerin ardından BYD hisselerinin Shenzhen borsasında yaklaşık yüzde 1 oranında değer kaybetmesi, krizin mali boyutunu da gözler önüne serdi.
"KARALAMA KAMPANYASININ KURBANIYIZ"
Gündeme oturan skandalın ardından Çinli otomotiv devinden açıklama gecikmedi. İnsan hakları ve işçi yasaları konusunda ihlallere sıfır tolerans gösterdiklerini vurgulayan BYD yetkilileri, sorunun inşaatı yürüten taşeron firma Jinjiang Construction Brazil'den kaynaklandığını savundu. Bu firmayla olan sözleşmesini derhal feshettiğini duyuran şirket, sürecin başından beri yetkililerle iş birliği içinde olduklarını ve aslında bir karalama kampanyasının kurbanı olduklarını iddia etti.
MİLYAR DOLARLIK HAYAL KIRIKLIĞI
BYD'nin Brezilya'daki bu tesisi sıradan bir yatırımdan çok daha fazlasıydı. Şirketin "geleceğin fabrikası" olarak tanıttığı kompleks, yaklaşık 1 milyar dolar bütçeyle tam 645 futbol sahasına eşdeğer bir alana inşa ediliyordu. 20 bin kişiye istihdam sağlaması ve ilk etapta yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine ulaşması beklenen dev proje, şimdi işçi hakları ihlallerinin gölgesinde kaldı. Oysa şirket, 2024'teki 76 binlik satış rakamını 2025'te 100 binin üzerine çıkararak 200 milyonluk bu dev pazarda çok büyük bir ivme yakalamıştı.
MANİSA YATIRIMINDA YAPRAK KIMILDAMIYOR
BYD'nin küresel çaptaki bu hareketliliği ve Brezilya'daki krizlerine rağmen, Türkiye cephesinde derin bir sessizlik var. Markanın Manisa'da kuracağını duyurduğu fabrika projesinde bugüne kadar sahada tek bir çivi bile çakılmadı. Fabrika beklentisi sürerken, markanın Türkiye'deki satış performansında da durgunluk gözleniyor. BYD Türkiye, mart ayında sadece 833 adet otomobil satabilirken, yılın ilk çeyreğini toplamda 6 bin 127 adetlik satışla tamamladı.