ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen barış görüşmelerinden sonuç çıkmaması üzerine gerilimi zirveye taşıyacak bir adım attı. Hafta sonu yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’na yönelik "deniz ablukası" talimatı veren Trump, Tahran’ın en stratejik kozunu elinden almayı hedeflerken, uzmanlar bu hamlenin kırılgan ateşkesi tamamen bitirebileceği uyarısında bulunuyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GEMİ TRAFİĞİ DURDURULUYOR
Başkan Trump, barış görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’na giriş ve çıkış yapan tüm gemileri bloke edeceğini duyurdu. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ablukanın Pazartesi günü Washington saatiyle 10.00’da yürürlüğe gireceğini ve yalnızca İran limanlarına giden veya bu limanlardan gelen gemileri kapsayacağını açıkladı.
"GEÇİŞ ÜCRETİ ÖDEYEN GÜVENDE OLMAYACAK"
Trump’ın stratejisi sadece doğrudan ticareti değil, İran’ın bölgedeki ekonomik hakimiyetini de hedef alıyor. İran’a "geçiş ücreti" ödeyen gemilerin, uluslararası sularda olsalar dahi durdurulacağını belirten Trump, "Yasadışı geçiş ücreti ödeyen hiç kimse açık denizlerde güvenli geçiş yapamayacak" diyerek gemi sahiplerine açık bir tehdit savurdu. Bu hamleyle, dünya petrol sevkiyatının %20’sinin geçtiği boğazın kontrolünün tamamen İran’ın elinden alınması amaçlanıyor.
UZMANLAR UYARIYOR: BU BİR SAVAŞ İLANIDIR
Eski Pentagon yetkilisi Dana Stroul ve emekli askeri uzmanlar, deniz ablukasının teknik olarak bir "savaş eylemi" olduğunun altını çiziyor. ABD’nin bu görevi tek başına ve uzun vadeli sürdürmesinin zor olduğunu belirten Stroul, diplomasinin şart olduğunu vurguluyor. Emekli Amiral Gary Roughead ise daha somut bir tehlikeye işaret ederek, İran’ın Körfez’deki gemilere ateş açabileceği veya bölgedeki müttefik ülkelerin altyapısına saldırabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.
Hürmüz Boğazı'nda tırmanan askeri hareketlilik, batarya teknolojileri, yapay zeka çipleri ve savunma sistemleri için kritik olan minerallerde fiyat artışlarını tetikledi.
EKONOMİK VE SİYASİ RİSKLER MASADA
28 Şubat’tan bu yana küresel petrol fiyatlarının %50 oranında fırlaması, ABD iç siyasetinde de gerilimi artırmış durumda. Trump, petrol fiyatlarının Kasım ayındaki ara seçimlere kadar yüksek kalabileceğini kabul ederken, muhalefetteki Demokratlar bu stratejinin fiyatları nasıl düşüreceği konusunda şüpheli. Senatör Mark Warner, İran’ın boğazı mayınlama ihtimaline dikkat çekerek, "Bu hamle benzin fiyatlarını nasıl düşürecek?" sorusunu soruyor.
TAHRAN’DAN SERT KARŞILIK: ATEŞKES İHLALİ SAYARIZ
İran Devrim Muhafızları’ndan yapılan açıklama, gerilimin boyutunu gözler önüne serdi. Boğaza yaklaşacak her türlü askeri geminin "ateşkes ihlali" olarak kabul edileceğini duyuran Tahran, "sert ve kararlı" bir karşılık verileceğini bildirdi. Trump ise restini çekerek, "Bize veya barışçıl gemilere ateş eden herhangi bir İranlı cehenneme gönderilecek" dedi. Bölge, uluslararası diplomasinin devreye girip girmeyeceğini beklerken, Hürmüz Boğazı her zamankinden daha sıcak bir haftaya giriyor.
KANAL 6 DIŞ HABERLER / ESRA ŞAHİN