Günlük hayatı bir anda altüst eden, sanki yer ayağınızın altından kayıyormuş ya da dünya çevrenizde hızla dönüyormuş hissi veren vertigo, aslında bir hastalıktan ziyade bir belirtidir. Çoğu zaman "kristal oynaması" olarak duyduğumuz bu durum, 2026 yılının modern tıp yöntemleriyle artık çok daha hızlı kontrol altına alınabiliyor.
Peki, bu baş döndüren rahatsızlık neden olur ve evde neler yapılabilir? İşte vertigo hakkında bilmeniz gereken her şey...
VERTİGO NEDİR VE NEDEN OLUR?
Vertigo, sadece basit bir sersemlik hissi değildir; kişinin kendisinin veya çevresindekilerin gerçekten döndüğüne dair duyduğu güçlü bir yanılsamadır. Bu hisse genellikle mide bulantısı, kusma, dengede duramama ve bazen kulak çınlaması eşlik eder.
Vertigonun en yaygın nedenleri şunlardır:
-
İç Kulak Sorunları: Denge merkezimiz olan iç kulaktaki sıvıların basıncının değişmesi veya buradaki minik kristallerin yerinden oynaması en sık görülen sebeptir.
-
Vestibüler Nörit: Denge sinirinin iltihaplanması sonucu aniden başlayan şiddetli ataklar.
-
Meniere Hastalığı: Kulakta dolgunluk hissi ve çınlamayla gelen baş dönmesi atakları.
-
Diğer Faktörler: Migren, stres, boyun ağrıları veya nadiren beyinle ilgili merkezi sorunlar.
VERTİGO BELİRTİLERİ NELERDİR?
Bir atağın geldiğini genellikle şu belirtilerle anlarsınız:
-
Şiddetli Dönme Hissi: Hareket etmeseniz bile etrafınızdaki her şeyin döndüğünü hissedersiniz.
-
Denge Kaybı: Yürürken bir tarafa doğru çekilme veya düşme korkusu yaşarsınız.
-
Mide Bulantısı ve Terleme: Beyin, denge sisteminden gelen yanlış sinyallere tepki olarak mideyi bulandırır ve vücudu strese sokarak terletir.
-
Kulak Şikayetleri: Kulakta basınç, uğultu veya geçici işitme kayıpları görülebilir.
VERTİGO NASIL TEDAVİ EDİLDİ VE EGZERSİZLERLE NASIL GEÇER?
Vertigo tedavisi genellikle nedenine göre planlanır. Eğer sorun "kristal oynaması" ise, doktorunuzun yapacağı özel manevralar (Epley veya Semont manevrası gibi) sayesinde kristaller saniyeler içinde yerine oturtulabilir.
Evde Yapılabilecek Basit Egzersizler
Doktorunuzun onayıyla evde uygulayabileceğiniz Brandt-Daroff gibi egzersizler, beynin denge sistemine uyum sağlamasını kolaylaştırır. Yatak kenarında otururken başınızı bir tarafa çevirip hızla yan yatmak ve beklemek şeklinde yapılan bu hareketler, atakların sıklığını azaltabilir.
VERTİGO ATAKLARINI ÖNLEMEK İÇİN ALTIN TAVSİYELER
Vertigosu olan kişilerin yaşam tarzında yapacağı küçük değişiklikler büyük farklar yaratır:
-
Yavaş Hareket Edin: Yataktan kalkarken veya başınızı sağa sola çevirirken ani hareketlerden kaçının.
-
Yastığınızı Yükseltin: Yatarken başınızın vücudunuzdan biraz daha yukarıda olması atakları engelleyebilir.
-
Beslenmeye Dikkat: Çok tuzlu gıdalardan kaçının, bol su tüketin ve kafein (kahve, kola) tüketimini sınırlayın.
-
Stresten Uzak Durun: Yorgunluk ve yoğun stres denge sistemini hassaslaştırarak yeni bir atağı tetikleyebilir.
