Selimiye Camii'nde yürütülen restorasyon kapsamında mevcut kubbe tezyinatının silinerek yerine yeni bir tasarım getirilmesine yönelik proje ile ilgili mahkeme kararı belli oldu. Daha önce Selimiye Camii Tahkik ve Tetkik Heyeti’nin Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün atadığı Bilim Kurulu tarafından üç kez reddedilmesine rağmen yürütülen proje mahkemeden onay alamadı.
YANLIŞTAN DÖNÜLDÜ
Karar Gazetesi’nden Saliha Sultan’ın haberine göre; Edirne İdare Mahkemesi, 31.12.2025 tarihli kararıyla, korsan projeye dur dedi. Mahkeme kararında sadece kamuoyunda büyük tartışma yaratan bir projeyi iptal etmedi, Bakanlığa aynı zamanda restorasyonun anayasası ile ilgili de önemli hatırlatmalar yapmış oldu.
İşte davadaki detaylar:
BAKANLIK YENİ TASARIM İSTEDİ
Davalı Kültür ve Turizm Bakanlığı (Vakıflar Genel Müdürlüğü), mahkemeye sunduğu savunmada; Selimiye Camii Tahkik ve Tetkik Heyeti’nin iddialarından hareketle, kubbedeki mevcut kalem işlerinin ve hat tasarımının yapının inşa edildiği 16. yüzyıl dokusunu yansıtmadığını, daha sonraki dönemlerde (19. yüzyıl) yapılmış ‘niteliksiz’ eklemeler olduğunu öne sürdü. Bakanlık, Selimiye’yi Mimar Sinan dönemindeki özgün haline kavuşturmak amacıyla ‘yeni bir tasarım’ yapılmasının zorunlu olduğunu savundu.
UZMAN İSİMLER GÖRÜŞLERİNİ BİLDİRDİ
Mahkeme, bu savunmaya karşı aralarında İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü bünyesindeki uzmanların da bulunduğu bilirkişi raporlarını ve kurul görüşlerini baz aldı. Bilirkişiler ve koruma kurulları “Kubbedeki mevcut tasarım, her ne kadar 19. yüzyıla ait olsa da yapının tarihsel serüveninin bir parçasıdır ve kendi döneminin sanatsal değerini taşımaktadır” ve “16. yüzyıla ait somut bir veri (iz/kanıt) bulunmadan yapılacak her türlü ‘yeni tasarım’, bilimsel bir restorasyon değil, hayali bir denemedir” yönünde fikir beyan etti.
TARİHİN YANINDA DURDULAR
Daha önce konu ile ilgili görüşleri alınan Prof. Dr. Zeynep Ahunbay, Prof. Dr. Can Binan, Prof. Dr. Süleyman Berk, Dr. Savaş Çevik ve Abdullah Oğuzhanoğlu gibi Türkiye’nin önde gelen restorasyon, sanat tarihi ve hat uzmanları üç kez reddedildiği halde, Yüksek Kurul’dan onay alan korsan projede ‘16. yüzyıla dönüş’ iddiasıyla, Selimiye’nin kubbesindeki mevcut 18. ve 19. yüzyıl tezyinatlarının (süslemelerinin) kazınarak silinmesinin, mimari eserin tarihi belleğini silmek anlamına geldiğini savundular. Bu süreçlerin ardından Selimiye kubbesindeki skandal karar bir vatandaş tarafından mahkemeye taşındı.
RESTORASYON PROJELERİNE AYAR GELECEK
Selimiye Camii için Edirne İdari Mahkemesi’nden gelen zafer, Türkiye genelinde devam eden restorasyon çalışmaları için de bir dönüm noktası anlamı taşıyor. Uzmanlar, bu kararın ardından tarihi yapılarda "ben yaptım oldu" anlayışıyla yürütülen projelerin artık yargıdan döneceğinin altını çiziyor. Bu süreç, Selimiye’nin kubbesinin o eşsiz ve orijinal dokusuyla geleceğe aktarılmasını da garantiledi.
KARAR İSTİNAFA TAŞINABİLİR
Öte yandan, Edirne İdare Mahkemesi’nin 31.12.2025 tarihinde oy birliğiyle verdiği bu iptal kararı, restorasyon süreci için tarihi bir dönüm noktası olsa da hukuki süreç henüz nihayete ermiş değil. Mahkeme, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi nezdinde istinaf yolunun açık olduğunu hüküm altına aldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yerel mahkemenin bu ‘restorasyon dersi’ niteliğindeki iptal kararını üst yargıya taşıyıp taşımayacağı ise merak konusu.