ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile iş yapan ülkelerin, ABD ile ticaretlerinde yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödeyeceğini açıkladı. Trump, söz konusu kararın derhal yürürlüğe girdiğini belirtti ancak kararına nasıl uygulanacağına, belirli sektörler, ülkeler ve süreler için muafiyet olup olmayacağına dair detay vermedi.
İRAN’IN TİCARET ORTAKLARI GÜNDEMDE
Bu gelişme üzerine, İran'ın dış ticaret ortakları da gündeme geldi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi olan İran, Dünya Bankası verilerine göre 2022 yılında 147 ülkeye ihracat yaptı. İran’ın başlıca ticaret ortakları arasında Çin, Doğu Asya’daki diğer ülkeler, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve Almanya yer alıyor.
Reuters'ın bugün yayımladığı derlemeye göre, İran’ın ihracatında en büyük payı yakıt ürünleri oluştururken, ithalatında ara mallar, sebze-meyve, makine ve ekipmanlar öne çıkıyor.
ÇİN İRAN’IN EN BÜYÜK TİCARET ORTAĞI
Çin, İran’ın en büyük ticaret ortağı konumunda. Dünya Bankası verilerine göre İran’ın 2022 yılında Çin’e yaptığı ihracat 22 milyar dolara ulaştı ve bunun yarısından fazlasını yakıt ürünleri oluşturdu. Aynı yıl Çin’den yapılan ithalat ise 15 milyar dolar oldu.
2025 yılında Çin, İran’ın sevk edilen petrolünün yüzde 80’inden fazlasını satın aldı. ABD’nin İran’ın nükleer programına finansman sağlanmasını engellemeyi amaçlayan yaptırımları nedeniyle İran petrolünün alıcı sayısı sınırlı kalıyor.
HİNDİSTAN İLE TİCARET 1,34 MİLYAR DOLAR
Hindistan ile İran arasındaki toplam ikili ticaret hacmi, Hindistan Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılının ilk 10 ayında 1,34 milyar dolar olarak kaydedildi. Hindistan’ın İran’a başlıca ihracat kalemleri arasında basmati pirinci, meyve, sebze, ilaç ve diğer farmasötik ürünler bulunuyor.
TÜRKİYE İLE TİCARETTE ENERJİ ÖNE ÇIKIYOR
Dünya Bankası verilerine göre İran’ın Türkiye’ye ihracatı 2022 yılında 5,8 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde Türkiye’den yapılan ithalat ise 6,1 milyar dolar oldu. TÜİK verilerine göre, 2025 yılının 11 aylık döneminde Türkiye'nin İran'a ihracatı 2,7 milyar dolar, İran'dan ithalatı 2,3 milyar dolar oldu. Türkiye, 2024 yılında doğal gaz ithalatının yüzde 13,5'ini İran'dan yaptı.
ALMANYA İLE TİCARET DÜŞÜK SEVİYEDE
İran’ın Almanya’ya ihracatı 2022 yılında 178 milyon dolar seviyesinde kalırken, Almanya’dan yapılan ithalat 1,9 milyar dolar olarak gerçekleşti.
GÜNEY KORE VE JAPONYA İLE SINIRLI TİCARET
Kore Uluslararası Ticaret Birliği verilerine göre Güney Kore’nin İran’a ihracatı 2025 yılının Ocak–Kasım döneminde 129 milyon dolar olurken, aynı dönemde İran’dan yapılan ithalat 1,6 milyon dolar ile sınırlı kaldı. Japonya, 2025 yılının Kasım ayına kadar olan son ticaret verilerine göre İran’dan sınırlı miktarda meyve, sebze ve tekstil ürünü ithal etti. Japonya’nın İran’a ihracatı ise ağırlıklı olarak makine ve araç motorlarından oluştu.
