Ticaret Bakanlığı, otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı piyasa yapısının korunması ile tüketici memnuniyetinin artırılmasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda, motorlu kara taşıtı kiralama sektörüne yönelik “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” hazırlandı ve kamuoyunun görüşüne açıldı.
Taslak düzenleme ile sektörde hizmet kalitesinin yükseltilmesi, kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi ve tüketici mağduriyetlerinin ortadan kaldırılması hedefleniyor. Çalışma, ağırlıklı olarak tüketicilere yönelik kısa süreli araç kiralamalarını kapsarken, işletmelere yapılan uzun süreli kiralamalar kapsam dışında tutuluyor.
SEKTÖRDE KURUMSALLAŞMA VE DENETİM GÜÇLENECEK
Hazırlanan taslak, araç kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulmasını amaçlıyor. Bu doğrultuda işletmelere ve kiralanan araçlara yönelik belirli standartlar getiriliyor. Sözleşme süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi, hizmet koşullarının netleştirilmesi ve araçların teknik yeterliliklerinin artırılmasıyla tüketicinin daha etkin korunması hedefleniyor.
Düzenlemenin, sektörde adil rekabet ortamını güçlendirmesi ve keyfi uygulamaların önüne geçmesi bekleniyor.
YETKİ BELGESİ VE DİJİTAL TAKİP DÖNEMİ
Taslağa göre, ticari amaçla araç kiralama faaliyeti yürüten tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Yetki belgesi için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve faaliyet gösterilen iş yerinin konut veya farklı bir ticari amaçla kullanılmaması gerekecek.
Ayrıca kiralama faaliyetlerinden sorumlu kişilerin belirli eğitim ve yeterlilik şartlarını taşıması öngörülüyor. Bu kapsamda, kiralama sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip olması şartı aranacak.
Bakanlık, sektörde etkin takip ve denetim sağlamak amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemini kuracak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer tüm belgelendirme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.
ARAÇLARA YAŞ VE KİLOMETRE SINIRI, ÇEVRECİ FİLO ŞARTI
Tüketici güvenliğini artırmak amacıyla kiralanacak araçlara yönelik yeni kriterler getiriliyor. Buna göre, klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometrenin üzerindeki araçlar kiraya verilemeyecek.
İşletmelerin, en az 5’i kendilerine ait olmak üzere toplamda en az 10 araca sahip olması gerekecek. Büyükşehirlerde faaliyet gösteren işletmeler için ise filolarda biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla en az iki hibrit veya elektrikli aracın bulundurulması zorunlu olacak. Bu düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor.
DEPOZİTO İADESİNE NET SÜRE, İPTALE KESİNTİSİZ HAK
Taslak, tüketicilerin en sık yaşadığı sorunlardan biri olan depozito uygulamalarına da net kurallar getiriyor. Buna göre, kısa süreli kiralamalarda alınabilecek depozito tutarına üst sınır getirilirken, aracın iade edilmesini takip eden 7 gün içinde depozitonun tüketiciye iade edilmesi zorunlu olacak.
Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketicilere, araç teslim saatinden 24 saat öncesine kadar hiçbir gerekçe göstermeden ve herhangi bir kesinti olmaksızın iptal hakkı tanınacak. Olağan kullanım sonucu oluşan aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden herhangi bir bedel talep edilemeyecek.
BAKIMI YAPILMAYAN ARAÇ YOLA ÇIKAMAYACAK
Periyodik bakımları zamanında yaptırılmayan araçların kiraya verilmesi engellenecek. Mevsim koşullarının gerektirdiği dönemlerde, kiracının talebi halinde kış lastiği işletme tarafından sağlanacak.
Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil olacak ve tüketicinin bu güvencelerden yararlanması ek ücret veya farklı şartlara bağlanamayacak. Hasar veya arıza durumlarında kiracının her an ulaşabileceği iletişim altyapısının oluşturulması da zorunlu hale getirilecek.
DEĞER KAYBI TALEBİNE SINIRLAMA, İLANLARA SIKI DENETİM
Taslağa göre, işletme ile kiracı arasında açık bir anlaşma bulunmadığı veya mahkeme kararı olmadığı sürece, kiracıdan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilemeyecek. Böylece keyfi uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Öte yandan ilan siteleri ve çevrim içi platformlar, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan vermesine izin verilmeyecek.
Mevcut işletmelere, yeni düzenlemelere uyum sağlayabilmeleri için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.
