Reuters’ın haberine göre, Suudi Arabistan’ın devlet petrol devi Aramco, Hürmüz Boğazı’nda artan güvenlik riskleri nedeniyle ham petrol ihracatının bir kısmını Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirmek için harekete geçti. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in geçtiğimiz Cuma günü İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından, bölgedeki gerilim deniz trafiğini durma noktasına getirdi. İran’ın stratejik su yolu olan Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan her gemiyi hedef alacağını açıklamasının ardından, yüzlerce tanker güvenlik gerekçesiyle boğazın her iki yakasında demir atmış durumda bekliyor.
PETROL PİYASALARINDA HÜRMÜZ ÇIKMAZI VE FİYAT ARTIŞI
Bölgedeki çatışmaların petrol ve doğalgaz tedarik zincirini bozmasıyla birlikte, küresel gösterge olan Brent petrol vadeli işlemleri hafta başından bu yana yüzde 12 oranında değer kazandı. İhracat yollarının tıkanması, üretici ülkeleri zorlu bir kararla karşı karşıya bıraktı. Depolama kapasiteleri dolmak üzere olan üreticiler, üretimi kısmak zorunda kalıyor. Irak’ın, dolan tanklar nedeniyle günlük petrol üretimini halihazırda 1,5 milyon varil azalttığı bildiriliyor. Suudi Aramco ise üretim kesintisinden kaçınmak amacıyla sevkiyatlarını ülkenin batısındaki Yanbu limanına yönlendirmeye çalışıyor.
DOĞU-BATI BORU HATTI STRATEJİK ÖNEM KAZANDI
Suudi Arabistan, Şubat ayında gerçekleştirdiği günlük 7,2 milyon varillik ihracatın yaklaşık 6,38 milyon varillik kısmını Hürmüz Boğazı üzerinden sevk etmişti. Krallığın ana petrol sahalarını Kızıldeniz’e bağlayan Doğu-Batı Boru Hattı, günlük 5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip bulunuyor. Geçmişte yapılan düzenlemelerle bu kapasitenin 7 milyon varile kadar çıkarılabildiği bilinse de, Yanbu limanının bu yoğunluktaki bir yüklemeyi karşılayıp karşılayamayacağı belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, Yanbu terminalinin sürdürülebilir yükleme hızı ve lojistik kısıtlamaların operasyonun başarısında kritik rol oynayacağını belirtiyor.
ARTAN NAVLUN MALİYETLERİ VE GÜVENLİK RİSKLERİ
Sevkiyat rotasının değişmesi maliyetleri de beraberinde getiriyor. Yanbu limanından yapılacak yüklemeler için tanker navlun ücretlerinin iki katından fazla arttığı ifade ediliyor. Örneğin, Mart sonunda Güney Kore’ye teslim edilmek üzere Yanbu’dan hareket edecek bir tanker için ödenen ücret 28 milyon dolara ulaştı. Öte yandan, Kızıldeniz rotası da tamamen güvenli kabul edilmiyor; Yemen’deki İran müttefiki grupların olası saldırıları ciddi bir endişe kaynağı oluşturuyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hürmüz Boğazı’nı devre dışı bırakan boru hattı ve Fujairah limanı da benzer tehditler altında bulunuyor; son olarak Fujairah limanında bir İHA saldırısının ardından çıkan yangın yükleme işlemlerini yavaşlattı.