Orta Doğu'da devam eden jeopolitik krizlerin küresel enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma, Türkiye'nin enerji bütçesini ve tarife politikalarını yeniden şekillendirmeye zorluyor.
AA Editör Masası'nda gündeme ilişkin verileri paylaşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, petrol varil fiyatlarındaki her 1 dolarlık yukarı yönlü hareketin Türkiye ekonomisine faturasının 400 milyon dolar olduğunu bildirdi.
Türkiye'nin Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışına bağımlılığının yüzde 10 gibi yönetilebilir bir seviyede bulunduğunu ve anlık bir arz güvenliği sorunu yaşanmadığını belirten Bayraktar, maliyet artışlarına karşı eşel mobil sisteminin devrede tutulduğunu hatırlattı.
SÜBVANSİYON FATURASI 925 MİLYAR LİRAYA KOŞUYOR
Küresel enerji krizinin maliyetlerinin bugüne kadar vatandaşa yansıtılmaması için uygulanan devlet sübvansiyonları ise bütçe üzerinde ciddi bir ağırlık yaratmaya başladı. Doğalgaz ve elektrikte uygulanan destek programı için 2026 bütçesine KDV hariç 305 milyar lira ödenek konulduğunu belirten Bayraktar, mevcut küresel fiyatlamaların devam etmesi halinde yıl sonu sübvansiyon faturasının 925 milyar liraya kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.
NİSAN AYI İÇİN 'KADEMELİ TARİFE' SİNYALİ
Bütçedeki bu devasa sapma ihtimali, enerji fiyatlandırmasında uzun süredir üzerinde çalışılan kademeli model hazırlıklarını yeniden gündeme getirdi. Bakan Bayraktar, nisan ayı içerisinde doğalgaz ve elektrikte yeni bir değerlendirme yapabileceklerini belirterek, yüksek gelir ve tüketim grubuna sağlanan devlet desteğinin sınırlandırılabileceğini ifade etti. Gündemdeki plana göre, ortalama tüketimin yüzde 75 üzerinde doğalgaz kullanan abonelerin destek kapsamından çıkarılması hedefleniyor. Bu adımın atılması halinde toplam abonelerin yüzde 12-13'lük diliminin etkileneceği öngörülürken, ortalama ve altı tüketim yapan yüzde 85'lik kesimin faturalarında bir değişiklik yaşanmayacağı belirtiliyor.
KARADENİZ'DE YENİ SONDAJ VE TPAO-TOTAL ANLAŞMASI
Enerji arzını yerlileştirme çalışmaları kapsamında atılacak yeni adımları da paylaşan Bakan Bayraktar, Abdülhamid Han sondaj gemisinin yarın Karadeniz'de yeni bir sondaj faaliyetine başlayacağını duyurdu. Ayrıca, uluslararası iş birlikleri kapsamında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) yakın bir zamanda enerji devi TotalEnergies ile yeni bir anlaşmaya imza atabileceği belirtildi.
Bakan Bayraktar, nisan ayında gündeme gelecek olası yeni tarife modelinin gerekçesini şu sözlerle özetledi:
"Şu anda bu gelişmeler devam ederse yıl sonuna kadar destek rakamı yaklaşık 925 milyar TL olacak. Vatandaşımıza desteği bu dönemde tabii ki devam ettireceğiz. Ancak ortalama tüketimden yüzde 75 daha fazlasını tüketen grupları destekten çıkaralım diyoruz. Bu toplamda yüzde 12-13'lük aboneyi ilgilendiren bir durum. Aboneliklerin yüzde 85-87'sinin hayatı değişmeyecek. Açıkçası bunun hazırlıklarını bitirmiştik ancak kışı da geçirelim istedik. Buna nisan ayında başlayabiliriz."
