Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MÜSİAD tarafından düzenlenen "2025 Yılı Değerlendirmesi ve 2026 Yılı Beklentileri" toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye ekonomisinin dönüşüm sürecini ve enflasyonla mücadeledeki kararlılığı vurgulayan Bakan Şimşek, özellikle savunma sanayindeki başarılara ve makroekonomik iyileşmeye dikkat çekti.
SAVUNMA SANAYİNDE KATMA DEĞER ODAKLI DÖNÜŞÜM
Bakan Şimşek, Türkiye'nin savunma sanayinde ulaştığı 11 milyar dolarlık büyüklüğün stratejik önemine değinerek bu alanın katma değeri yüksek, çok önemli bir sektör olduğunu belirtti. Savunma sanayindeki kilogram başı ihracat değerinin 65 dolara ulaştığını ifade eden Şimşek, bu rakamın Türkiye'nin genel ihracat ortalaması olan 1,5 doların çok üzerinde olduğunu vurguladı. Türkiye'nin bu süreçte henüz yolun başında olduğunu kaydeden Bakan, bir yandan ülkenin savunma gücü artırılırken diğer yandan ortaya çıkan küresel fırsatların değerlendirildiğini söyledi. 1990'lı yıllarda dünyanın en büyük savunma sanayi ithalatçılarından biri olan Türkiye'nin, bugün ihracat liginde dünyada ilk 10'a girmek üzere olduğunu hatırlatan Şimşek, bu başarının zamanında yapılan yatırımların bir sonucu olduğunu dile getirdi.
BORSADAKİ DEĞER ARTIŞI VE ŞİRKET BİLANÇOLARI
Ekonomideki iyileşme adımlarının şirket değerlerine doğrudan yansıdığını ifade eden Şimşek, toplamda 266 milyar dolarlık bir iyileşme sağlandığını açı etti. Bu durumun henüz her şirketin gelir tablosuna tam olarak yansımamış olabileceğini ancak piyasa değerlerinde net bir yükseliş görüldüğünü belirtti. Borsa İstanbul'da kote olan halka açık şirketlerin piyasa değerinin 271 milyar dolardan 410 milyar doların üzerine çıkması, Bakan Şimşek tarafından güvenin bir göstergesi olarak nitelendirildi.
2026 ENFLASYON HEDEFİ: YÜZDE 20’NİN ALTI
Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri olan enflasyon konusunda Bakan Şimşek, kalıcı bir düşüş sürecine girildiğini ifade etti. 2022 ve 2023 yıllarında %65 seviyelerinde seyreden enflasyonun, 2024 yılında %44'e, 2025 yılında ise %31 civarına gerilediğini belirtti. Bakanlığın ve Merkez Bankası'nın temel hedefinin enflasyonu 2026 yılında %20'nin altına indirmek olduğunu vurguladı. Bu düşüşün sadece genel rakamlarda değil; gıda, hizmet ve temel mal gibi tüm alt kalemlerde de eş zamanlı olarak yaşandığına dikkat çekti.
ENFLASYONDAKİ DÜŞÜŞÜN ARKASINDAKİ STRATEJİ
Gelecek dönemde enflasyonun neden düşmeye devam edeceğine dair detaylar paylaşan Şimşek, Merkez Bankası'nın uyguladığı politika setinin yanı sıra kamu maliyesindeki disipline işaret etti. Kamu fiyat düzenlemelerinin hedeflenen enflasyonla uyumlu hale getirildiğini ve arz yönlü tedbirlerin devreye alındığını söyledi. Özellikle konut arzındaki artışın kira enflasyonunu olumlu etkilediğini belirten Bakan, akaryakıt fiyatlarında da kamu kaynaklı artışların minimum seviyede tutularak yılın ilk 6 ayı için sadece %2 oranında yansıtıldığını ifade etti.
DIŞ TALEP VE İHRACATTA KUR ETKİSİ
Bakan Şimşek, ihracat performansını etkileyen faktörlere de bilimsel verilerle açıklık getirdi. Merkez Bankası verilerine dayanarak ihracatın dış talebe olan hassasiyetinin, döviz kuruna olan hassasiyetinden 10 kat daha fazla olduğunu ifade etti. Şimşek, dış talepteki 1 birimlik artışın ihracatı 2,3 birim yukarı taşıdığını, buna karşın reel kurdaki 1 birimlik değişimin ihracata etkisinin yalnızca 0,2 birim düzeyinde kaldığını belirtti. Türkiye gibi ülkelerin fiyat istikrarını tam olarak sağlamadan sadece kur üzerinden rekabet avantajı elde etmesinin mümkün olmadığını, bu tür kazanımların artan maliyetler nedeniyle kısa sürede etkisini yitirdiğini vurguladı.
ÜRETİM MALİYETLERİ VE DÖVİZ KURU DENGESİ
Üretim sektöründeki maliyet artışlarına da değinen Şimşek, 18 farklı sektörde üretici enflasyonunun sepet kur artışının altında kaldığına dikkat çekti. Neredeyse tüm sektörlerde üretim maliyetlerindeki artışın döviz kurlarındaki yükselişten daha düşük seyrettiğini belirten Bakan, 2025 yılına dair reel değerlenme algılarının geçmiş dönemdeki ekonomik alışkanlıkları yansıttığını söyledi. Ayrıca Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olan Avrupa Birliği pazarındaki ithalat daralmasının ihracat üzerindeki etkilerine de işaret ederek, dış pazar dinamiklerinin önemini hatırlattı.
’’KAYNAKLAR ARTIK SİZE AKACAK’’
Bakan Şimşek, kamu maliyesindeki iyileşmenin en çok iş dünyasına yarayacağını belirterek borçlanma stratejisindeki köklü değişikliği açıkladı. 2023-2025 yılları arasında hazinenin her 100 TL'lik borç ödemesine karşılık 136 TL borçlandığını ve bu durumun piyasadaki likiditeyi kamuda topladığını hatırlattı. Ancak 2026 yılı itibarıyla bu tablonun tersine döneceğini, 100 TL borç ödemesine karşılık 100 TL’nin altında borçlanma yapılmasının hedeflendiğini ifade etti. 2024 yılının ilk çeyreği için daha somut bir tablo çizen Şimşek, 100 TL borç ödemesine karşılık sadece 80 TL borçlanarak piyasada 306 milyar liralık devasa bir kaynağın reel sektörün kullanımı için bankalarda kalacağını duyurdu. Bakan, bugüne kadar bankaların peşinden koşan iş dünyasının, hazinenin piyasadan çekilmesi ve disipline girmesiyle birlikte artık bankalar tarafından talep edilen taraf haline geleceğini vurgulayarak "Kaynaklar artık size akacak" mesajını verdi.
STRATEJİK YATIRIMLARA "YARIM TRİLYONLUK" DEV DESTEK
Bakan Şimşek, Türkiye'nin dış ticaret açığı verdiği ve ithal etmek zorunda kaldığı stratejik ürünlerin yerli üretimi için devasa bir finansman paketi açıkladı. Arz açığı olan ürünlerin üretimine yönelik 10 yıl vadeli ve 2 yıl geri ödemesiz kredi imkanı sunulduğunu belirten Şimşek, bu kredilerin piyasa faizinin üçte birine denk gelen %14 gibi oldukça düşük bir oranla, Türk Lirası cinsinden verileceğini duyurdu. Yatırımcılara ayrılan yarım trilyon liralık kaynağın talebe göre daha da artırılabileceğini ifade eden Bakan, halihazırda 168 milyar lira tutarında 22 farklı yatırım projesinin onaylanarak başladığı bilgisini paylaştı. Küçük ölçekli işletmeleri iş birliği ve ortaklıklar kurarak yüksek teknoloji alanındaki bu desteklerden yararlanmaya davet eden Şimşek, özellikle Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile koordineli olarak belirlenen 30 kritik üründe en güçlü devlet desteğinin sağlanacağını vurguladı.