Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), sektörün en güncel durumunu ortaya koyan 15 Mayıs haftasına ait verileri yayımladı. Açıklanan rakamlara göre, bankacılık sektöründe toplam krediler, mevduat hacmi ve menkul değerler piyasasında yukarı yönlü bir hareketlilik yaşanırken, takipteki alacaklar kaleminde de artış trendi devam etti. Finansal piyasaların genel görünümünü yansıtan bu veriler, hem bireysel hem de ticari taraftaki eğilimleri gözler önüne serdi.
TOPLAM KREDİ HACMİ HIZLA YÜKSELİYOR
Sektörün en önemli göstergelerinden biri olan toplam krediler, 15 Mayıs itibarıyla bir önceki haftaya göre büyük bir ivme yakaladı. Sadece bir haftalık süreçte 45,7 milyar liralık bir artış kaydeden toplam kredi hacmi, böylece 25 trilyon 676,3 milyar lira seviyesine ulaştı. Kredi piyasasındaki bu büyüme, piyasadaki likidite akışının ve finansmana olan talebin canlılığını koruduğunu gösterdi.
BİREYSEL KREDİLER AZALDI, KREDİ KARTLARINA YÖNELİM ARTTI
Aynı dönemde vatandaşların bireysel borçlanma tercihlerinde dikkat çekici bir değişim yaşandı. Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartları toplamı haftalık bazda 10,5 milyar lira gerileyerek 6 trilyon 289 milyar liraya düştü. Bu düşüşün arkasındaki temel neden ise tüketici kredilerinde yaşanan sert geri çekilme oldu.
Tüketici kredileri 19,5 milyar lira azalarak 3 trilyon 212 milyar liraya inerken, bireysel kredi kartı kullanımları yükselişini sürdürdü. Nakit ihtiyacını kartlarla karşılamayı tercih eden vatandaşların bireysel kredi kartı borçları 9 milyar lira artışla 3 trilyon 77 milyar liraya fırladı.
KONUT KREDİLERİNDE KIPIRDANMA, TAŞIT VE İHTİYAÇTA DÜŞÜŞ VAR
Bireysel kredilerin alt kırılımları incelendiğinde, uzun süredir durgun seyreden konut kredilerinde bir miktar hareketlilik gözlendi. Konut kredileri haftalık süreçte 4,9 milyar lira artış göstererek 778,5 milyar liraya çıktı.
Buna karşın yüksek seyreden maliyetlerin etkisiyle taşıt kredileri 303 milyon lira azalarak 44,3 milyar liraya geriledi. En ciddi düşüş ise bankaların kredi musluklarını sıkı tuttuğu ihtiyaç kredilerinde yaşandı; ihtiyaç kredileri 24,1 milyar liralık büyük bir düşüşle 2 trilyon 389,2 milyar lira seviyesine indi.
TİCARİ KREDİLER PİYASAYI SIRTLADI
Ekonominin can damarı olan reel sektörün kredi talebi ise toplam hacmi yukarı taşıyan ana unsur oldu. Ticari ve diğer krediler, bir haftada 56,2 milyar liralık önemli bir artış kaydederek 19 trilyon 387,3 milyar liraya yükseldi. İşletmelerin büyüme ve işletme sermayesi ihtiyaçlarını fonlamak için kullandığı taksitli ticari krediler ile kurumsal kredi kartları toplamı da bu süreçte 47,9 milyar lira artış göstererek 4 trilyon 985,7 milyar lira sınırına dayandı.
TAKİPTEKİ ALACAKLARDA YÜKSELİŞ SÜRÜYOR
Kredi hacmindeki büyümeyle birlikte, geri ödemelerde yaşanan sıkıntılar da verilere yansıdı. Sektörün takipteki alacakları aynı haftada 6,2 milyar lira daha artarak 718,9 milyar liraya ulaştı. Vatandaşların ödemekte zorlandığı tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarından kaynaklanan takipteki alacaklar 2,8 milyar lira artışla 294,7 milyar lira oldu.
Bu kalemin detaylarında, takipteki tüketici kredileri 931 milyon lira artarak 139,2 milyar liraya, takipteki bireysel kredi kartları borçları ise 1,9 milyar lira yükselişle 155,4 milyar liraya çıktı. Ticari tarafta da benzer bir tablo hakim oldu; ticari ve diğer kredilerden kaynaklanan batık paralar 3,4 milyar lira artışla 424,2 milyar liraya ulaştı. Bankalar, bu riskli durumlar için ayırdıkları özel karşılıkları da 4,7 milyar lira artırarak 542,4 milyar liraya çıkardı.
MEVDUAT TARAFINDA TÜRK LİRASINA REKOR TEVECCÜH
Mevduat tarafında ise bankacılık sektörünü rahatlatan çok güçlü bir büyüme kaydedildi. Sektörün toplam mevduatı sadece bir haftada 523,4 milyar lira gibi rekor bir artış yakalayarak 29 trilyon 611,5 milyar liraya yükseldi. Bu dönemde ekonomi yönetiminin TL'yi özendirici adımlarının meyvesi açıkça görüldü. Türk lirası mevduatlar 621,8 milyar lira birden artarken, ters dolarizasyonun etkisiyle yabancı para mevduatlarında 98,3 milyar liralık ciddi bir çözülme yaşandı.
Mevduat sahiplerine bakıldığında; gerçek kişilerin mevduatı 31 milyar lira artışla 17 trilyon 22,5 milyar liraya, ticari kuruluşların mevduatı 389,4 milyar lira artışla 10 trilyon 263,9 milyar liraya, resmi ve diğer kuruluşların mevduatı ise 103 milyar lira yükselişle 2 trilyon 325,2 milyar liraya ulaştı.
MENKUL DEĞERLER ENSTRÜMANLARINDA YENİ DENGELER
Bankaların portföylerinde tuttukları menkul değerler toplamı da yükseliş trendine ayak uydurarak 81,8 milyar lira arttı ve 7 trilyon 561,9 milyar liraya ulaştı. Bu kalemin detaylarında, gerçeğe uygun değer farkı kar zarara yansıtılan menkul değerler 10,8 milyar lira, diğer kapsamlı gelire yansıtılan menkul değerler 64,3 milyar lira ve itfa edilmiş maliyeti üzerinden değerlenen menkul değerler ise 6,6 milyar liralık artışlar kaydetti.
REPO VE TEMİNAT PARALARI AZALDI, EUROBOND SABİT KALDI
Haftalık raporun son verileri ise repo, teminat ve dış borçlanma araçlarına yönelik oldu. Aynı dönemde repo işlemine konu olan menkul değerlerde 361,8 milyar liralık sert bir azalış yaşandı ve bu tutar 2 trilyon 175,5 milyar liraya geriledi.
Benzer şekilde, teminata verilen menkul değerler de 6,9 milyar lira düşüşle 1 trilyon 876,4 milyar lira seviyesine indi. Bankaların uluslararası piyasalarda işlem gören Eurobond stoku ise haftayı tamamen yatay bir seyirle kapatarak 1 trilyon 956,5 milyar lira seviyesindeki yerini korudu.
