Türkiye, çevre koruma ve geri dönüşüm alanında tarihi bir adıma imza atmaya hazırlanıyor. 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajları için depozito sistemi tüm ülkede zorunlu hale geliyor. Vatandaşlar, atıklarını toplama makinelerine teslim ederek iade bedellerini doğrudan nakit olarak alma imkanına kavuşacak. Uzmanlar, bu kritik hamlenin çevreyi korumanın yanı sıra ülke ekonomisine de çok büyük bir katma değer sunacağını belirtiyor.
AMBALAJIN YOLCULUĞU DİJİTAL OLARAK TAKİP EDİLECEK
Türkiye Çevre Ajansı’nın (TÜÇA) öncülüğünde hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemiyle birlikte atık izleme süreci tamamen dijitalleşiyor. Yeni sistem kapsamında bir ambalajın üretim aşamasından geri dönüşüm tesisine ulaşana kadarki tüm süreçleri titizlikle kayıt altına alınacak. Bu sayede hem hammadde israfının önüne geçilmesi hem de doğaya bırakılan başıboş atık miktarının minimum seviyeye indirilmesi amaçlanıyor.
BAKKALDAN HAVALİMANINA HER YER İADE NOKTASI OLUYOR
Temmuz ayında başlayacak yeni süreçle birlikte bakkallar, marketler, kafeler, restoranlar, oteller ve büfeler gibi pek çok ticari işletme birer iade noktasına dönüşecek. Ticari işletmelerin yanı sıra alışveriş merkezleri, hastaneler ve havalimanları gibi insan trafiğinin yoğun olduğu kamusal alanlar da geri dönüşüm merkezleri olarak sisteme entegre edilecek. Söz konusu işletmelerin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne (DBYS) kayıt olmaları zorunlu tutuluyor. İşletmeler, kayıt işlemlerini resmi internet adresi üzerinden tamamlayarak kendilerine en uygun operatörü tercih edebilecek.
İADE BEDELLERİ ATM'DEN NAKİT OLARAK ÇEKİLEBİLECEK
Uygulamanın hayata geçmesiyle birlikte vatandaşlar, ellerindeki DOA logolu cam, plastik veya alüminyum içecek ambalajlarını belirlenen makinelere ya da toplama noktalarına bırakacak. Teslim edilen her bir ambalaj karşılığında hesaplanan iade bedeli, kullanıcının dijital hesabına anında aktarılacak. Dijital hesapta toplanan bu bakiyeler, vatandaşlar tarafından doğrudan banka hesabına gönderilebilecek, alışverişlerde harcanabilecek ya da dileyenler için ATM’lerden nakit para olarak çekilebilecek.
HEM ESNAFA HEM DE ÜLKE EKONOMİSİNE MİLYARLARCA LİRALIK KATKI
Sisteme katılarak iade noktası haline gelen işletmeler de çeşitli teşviklerden yararlanma fırsatı bulacak. İş yerlerine, seçtikleri sistem operatörleriyle yaptıkları sözleşmeler doğrultusunda belirli oranlarda destek ödemesi sağlanacak. Ayrıca geri dönüşüm amacıyla dükkanlara gelecek olan vatandaşlar, işletmeler için ek bir müşteri trafiği ve ticari hareketlilik yaratacak. Türkiye Çevre Ajansı, ülke genelinde yaygınlaşacak bu devasa sistem sayesinde ekonomiye yılda yaklaşık 30 milyar TL katkı sağlanmasını bekliyor. Projeyle birlikte hem kaynakların daha verimli kullanımı hem de toplumsal geri dönüşüm alışkanlıklarının kalıcı hale getirilmesi hedefleniyor.