Çin ekonomisi, zayıf iç talep ve tüketici harcamalarındaki durgunluğun etkisiyle yılın ikinci çeyreğinde son üç yılı aşkın sürenin en düşük büyüme hızına geriledi. Her ne kadar yapay zeka sektörünün rüzgarıyla şahlanan güçlü ihracat rakamları can simidi olmaya çalışsa da, iç pazardaki derin yavaşlamayı telafi etmekte yetersiz kaldı.
İKİNCİ ÇEYREKTE BÜYÜME ORANI YÜZDE 4,3'E GERİLEDİ
Çin'in gayrisafi yurt içi hasılası, nisan-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,3 oranında bir genişleme kaydetti. Bu oran, yılın ilk çeyreğinde elde edilen yüzde 5,0'lik büyüme performansının oldukça gerisinde kalındığını gösteriyor. Elde edilen bu son veri, Çin'in Kovid-19 salgınının yıkıcı ekonomik etkileriyle mücadele ettiği 2022 yılının son çeyreğinden bu yana görülen en düşük büyüme hızı olarak kayıtlara geçti.
Yaşanan bu yavaşlamaya, yerel yönetimler ile hane halklarının harcamalarını ciddi ölçüde kısması yol açtı. Ancak tüm bu olumsuz tablonun içinde, ekonominin yılın ilk yarısında yüzde 4,7 büyümesi, Pekin yönetiminin yıl geneli için belirlediği yüzde 4,5 - 5,0 hedefinin hala yakalanabilir sınırda kalmasını sağladı.
İHRACATTA YAPAY ZEKA RÜZGARI ESİYOR
Çin'in dış ticaret cephesinde ise adeta bir yapay zeka devrimi yaşanıyor. Ülkenin ihracatı haziran ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27 oranında devasa bir artış gösterdi. Bu rekor yükselişte küresel yapay zeka sektöründen gelen yoğun talep başrolü oynarken, yarı iletken ihracatı yüzde 120'nin üzerinde bir patlama yaptı.
Ne var ki, dış ticaretteki bu göz kamaştırıcı başarı iç pazardaki kronik sorunları maskelemeye yetmiyor. Gayrimenkul sektöründeki önlenemeyen gerileme hane halkının birikimlerini eritirken, tüketicilerin alışveriş iştahını da baltalıyor. Cornell Üniversitesi'nden ekonomist Eswar Prasad, manşet büyümedeki bu zayıflamanın Çin'i büyümeyi sürdürmek için tamamen ihracata bağımlı hale getiren derin yapısal kırılganlıklara işaret ettiğini vurguluyor.
Nitekim ülkede gayrimenkul yatırımları yılın ilk yarısında, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 18 geriledi. Sabit sermaye yatırımları da yılın ilk yarısında yüzde 5,7 düşerken, yerel yönetimlerin borç krizini yönetmek için harcamalarını kısması ekonomik faaliyetler üzerindeki baskıyı iyice artırdı.
PERAKENDE VE SANAYİ ÜRETİMİNDEN NEFES ALDIRAN VERİLER
Ekonomideki karamsar havaya rağmen haziran ayından gelen bazı veriler piyasalara az da olsa nefes aldırdı. Perakende satışlar haziranda yıllık bazda yüzde 1,0 yükselerek, mayıs ayındaki tarihi düşüşün ardından yeniden artıya geçti. Ekonomistlerin haziran için yüzde 0,1'lik bir gerileme beklediği düşünüldüğünde, bu toparlanma umut verici bir sürpriz oldu.
Sanayi üretimi tarafında da güçlü ihracatın etkisiyle yüzde 5,3'lük bir artış kaydedildi. Bu artış, mayıs ayındaki yüzde 4,5'lik büyümenin üzerine çıkılmasını sağladı. Diğer taraftan, istihdam piyasasında da hafif bir rahatlama gözlendi ve ankete dayalı kentsel işsizlik oranı haziranda yüzde 5,0 seviyesine geriledi.
GÖZLER TEMMUZ SONUNDAKİ KRİTİK POLİTBÜRO TOPLANTISINDA
Gelen son verileri değerlendiren analistler, iç tüketimdeki toparlanmanın henüz kalıcı bir nitelik taşımadığı konusunda hemfikir. BNP Paribas analisti William Bratton, konut piyasasında sürdürülebilir ve gerçek bir toparlanma yaşanmadan tüketici harcamalarında belirgin bir ivmelenme beklemenin gerçekçi olmayacağını ifade ediyor. Pinpoint Asset Management Başekonomisti Zhiwei Zhang ise ilk çeyreğin gücü ve ihracattaki mevcut ivme sayesinde Çin'in yıllık hedefini yine de yakalayacağını, bu nedenle Pekin'in kısa vadede radikal bir politika değişikliğine gitmesini beklemediğini belirtiyor.
Ancak ING Büyük Çin Başekonomisti Lynn Song daha farklı bir noktaya dikkat çekiyor. Song'a göre, ikinci çeyrektek bu sert yavaşlama politika yapıcıları çok daha aktif adımlar atmaya zorlayabilir. Bu doğrultuda, temmuz ayının son haftasında gerçekleştirilecek kritik Politbüro toplantısında tüketimi canlandıracak sınırlı mali gevşeme adımları, yerel yönetimlerin özel tahvil ihraçlarının hızlandırılması ve yeni altyapı projelerine destek verilmesi gibi hamlelerin masaya yatırılması bekleniyor.