Türkiye’de uzun süredir devam eden yüksek enflasyon ve azalan alım gücü, uluslararası ekonomi çevrelerinin takibinde. The National News’ün Türkiye muhabiri Lizzie Porter’ın İstanbul ve Londra’daki online market fiyatlarını karşılaştırdığı araştırma, Türkiye’deki gıda enflasyonunun sadece yerel değil, küresel ölçekte de ne kadar yüksek bir seviyeye ulaştığını kanıtladı.

AYNI SEPETTE 27 STERLİNLİK UÇURUM

Porter’ın araştırmasında, her iki ülkede de benzer kalitede ürünlerin satıldığı market zincirleri baz alındı. İstanbul’da Carrefour, Londra’da ise Sainsbury’s üzerinden yapılan 19 temel gıda maddelik alışveriş listesinde sonuçlar çarpıcı:

  • Londra (Sainsbury’s): 44,53 £
  • İstanbul (Carrefour): 71,99 £ (4.425,18 TL)

Eleştiriler üzerine karşılaştırmaya İngiltere’nin "lüks" market zinciri Waitrose’u da dahil eden Porter, en pahalı seçeneklerde dahi Londra’nın İstanbul’dan daha ucuz olduğunu ortaya koydu. Waitrose’un "Essentials" (temel ürünler) serisiyle hazırlanan sepet 55,81 sterlinde kalarak, İstanbul’daki sepetten yaklaşık 16 sterlin daha ucuza mal oldu.

ET VE KAHVE FİYATLARI EL YAKIYOR

Araştırmaya göre Türkiye’de yumurta, süt ve soğan gibi bazı temel ürünler İngiltere’ye oranla hala daha uygun fiyatlı seyretse de; özellikle dana eti ve hazır kahve fiyatlarındaki devasa fark, toplam sepet maliyetini yukarı çekiyor. Listeye ithal çikolata veya alkol gibi lüks tüketim kalemleri dahil edilmediği halde Türkiye’deki fiyatların İngiltere’yi geride bırakması, enflasyonun temel gıda üzerindeki baskısını bir kez daha teyit etti.

GELİRLER ARASI UÇURUM VURGUSU

Haberde sadece fiyatlar değil, bu fiyatlara ulaşma imkanı sağlayan gelirler arasındaki uçurum da vurgulandı.

  • Türkiye’de brüt asgari ücret: Aylık yaklaşık 537 £ (33.030 TL).
  • İngiltere’de brüt asgari ücret: Haftalık 35 saatlik çalışma üzerinden aylık yaklaşık 1.780 £.

Bu veriler ışığında, Türkiye’deki bir asgari ücretli, kazancının çok büyük bir kısmını sadece temel gıdaya ayırmak zorundayken; İngiliz mevkidaşı çok daha yüksek bir alım gücüne sahip. Porter, Türk-İş verilerine de atıfta bulunarak, tek bir kişinin yaşama maliyetinin 44.802 TL, dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırının ise 112.661 TL olduğunu hatırlattı. Bu durum, iki ebeveynin asgari ücretle çalıştığı bir çekirdek ailenin toplam gelirinin, yoksulluk sınırının ancak yarısına yettiğini gösteriyor.

MERKEZ BANKASI HEDEF YÜKSELTTİ

Ekonomik tabloya dair bir diğer önemli veri ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’ndan (TCMB) geldi. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, daha önce %16 olarak açıklanan yıl sonu enflasyon hedefinin, bölgedeki jeopolitik riskler (İran-İsrail gerilimi gibi) ve süregelen ekonomik baskılar nedeniyle %24’e revize edildiğini açıkladı.

Muhabir: Özlem Gürpınarlı Güneş