Rusya’nın başkenti Moskova’da, Stalin dönemi kamplarının vahşetini gözler önüne seren ve ülkenin bu alandaki tek örneği olan Devlet Gulag Müzesi kalıcı olarak kapatılıyor. Kasım 2024’ten bu yana "yangın güvenliği" gerekçesiyle kapalı tutulan müzenin yerine, İkinci Dünya Savaşı’ndaki Nazi suçlarına odaklanan yeni bir merkez inşa edilecek.
GULAG ARŞİVLERİNDEN NAZİ SOYKIRIMI ANLATISINA
Moskova şehir yönetiminin duyurusuna göre, müzenin bulunduğu alana "Sovyet Halkının Nazizm Tarafından Soykırıma Uğrayan Kurbanları Anma Müzesi" kurulacak. Bu yeni yapı, Stalin'in kendi halkına uyguladığı terörün yerini, savaş döneminde işlenen Nazi suçlarına bırakacak. Sergide Japonların biyolojik silah deneylerinden Kızıl Ordu'nun kurtuluş operasyonlarına kadar geniş bir yelpazede "dış düşman" odaklı bir tarih sunulacak.
PUTİN YÖNETİMİNİN YENİ TARİH STRATEJİSİ
Uluslararası gözlemciler ve Neue Zürcher Zeitung (NZZ) gibi yayın organları, bu değişikliğin Vladimir Putin dönemindeki "zafer kültü" ile doğrudan bağlantılı olduğunu vurguluyor. Sovyetlerin Nazi Almanyası üzerindeki zaferi, günümüz Rus toplumunun en temel birleştirici unsuru haline getirilirken, Ukrayna operasyonu da bu ideolojik zemin üzerine inşa ediliyor. Putin’in 2020 yılında ilk kez dile getirdiği "Sovyet halkına karşı soykırım" kavramı, artık yasalarla korunan resmi bir doktrine dönüşmüş durumda.
REJİM YANLISI İSİMLERDEN BİLE TEPKİ GELDİ
Müzenin kapatılması, sadece muhalif kanatta değil, Kremlin’e yakınlığıyla bilinen milliyetçi çevrelerde de şaşkınlık yarattı. Savaş propagandacısı Yevgeny Norin, Nazi soykırımının gerçekliği kadar Gulag gerçeğinin de yadsınamaz olduğunu belirtti.
Milliyetçi gazeteci Alexander Khramov ise çarpıcı bir tespitte bulunarak; devletin kendi vatandaşına uyguladığı şiddetin, yabancı bir düşmanın saldırısından çok daha sarsıcı ve yüzleşilmesi gereken bir durum olduğunu savundu.
HAFIZA SİLİNİYOR MU?
1878-1953 yılları arasında hüküm süren Joseph Stalin’in keyfi infazları ve çalışma kamplarıyla milyonlarca insanın hayatını kararttığı dönem, Moskova’daki bu müze ile somut bir şekilde hatırlanıyordu. Gulag Müzesi’nin tasfiyesi, Rusya’nın kendi geçmişindeki karanlık sayfaları kapatıp, tüm acıyı dış faktörlere yükleyen yeni bir toplumsal hafıza inşa etme çabası olarak değerlendiriliyor.
