İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı kritik açıklama, yaklaşık bir buçuk aydır kapalı olan ve dünya enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nın yeniden tüm ticari geçişlere açıldığını duyurdu. Lübnan’daki ateşkes süreciyle paralel olarak alınan bu karar, küresel piyasalarda anında karşılık bularak petrol fiyatlarında sert düşüşlere, borsa endekslerinde ise hızlı bir yükselişe neden oldu.
ENERJİ KORİDORUNDA KRİTİK EŞİK AŞILDI
İran Dışişleri Bakanı Arakçi, yaptığı paylaşımda İran İslam Cumhuriyeti Limanlar ve Denizcilik Teşkilatı tarafından belirlenen koordineli rotalar üzerinden tüm ticari gemilerin güvenli geçişine izin verildiğini belirtti.
Bu karar, 28 Şubat tarihinde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın misilleme olarak Boğaz’ı fiilen kapatmasıyla tırmanan gerginlikte yeni bir safhaya geçildiğini gösteriyor. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik noktanın açılması, haftalardır süregelen arz şoku endişelerini büyük ölçüde dindirdi.
PETROL FİYATLARI ÇAKILDI BORSALAR NEFES ALDI
Haberin ardından küresel enerji piyasalarında deprem etkisi yaşandı. Brent ham petrol ve WTI vadeli işlemleri, Hürmüz’ün ticari trafiğe açılmasının arz güvenliğini sağlamasıyla birlikte yüzde 8’den fazla değer kaybetti. Petrol fiyatlarındaki bu gerileme, enerji maliyetleri üzerindeki baskıyı azaltarak ABD piyasalarına olumlu yansıdı. S&P 500 E-mini endeksi yüzde 0,8, Nasdaq yüzde 0,9 ve Dow Jones yüzde 1,1 oranında yükseliş kaydederek güne güçlü bir seyirle devam etti.
ALTIN FİYATLARINDA REKOR SEVİYELER
Jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmaması ve piyasalardaki belirsizliğin sürmesi, yatırımcıları güvenli liman olan altına yönlendirmeye devam etti. Spot altın ons başına 4 bin 835 dolar seviyesini görerek yüzde 1 artış yaşarken, yurt içinde gram altın fiyatları yüzde 1,50’lik bir tırmanışla 7 bin lira barajını aşarak tarihi bir rekor kırdı. Boğaz’ın açılması petrolü rahatlatırken, finansal piyasalardaki likidite ve enflasyon endişeleri altın talebini diri tutmayı sürdürdü.
KRİZDEN ATEŞKESE UZANAN ZORLU SÜREÇ
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık, 7 Nisan’da Pakistan’ın arabuluculuğunda başlatılan iki haftalık geçici ateşkesle aşılmaya çalışılmıştı. Ancak 13 Nisan’da ABD’nin İran limanlarına yönelik başlattığı deniz ablukası ve CENTCOM’un sert tutumu süreci zorlaştırmıştı. Son 24 saatte yaşanan diplomatik trafik ve Arakçi’nin resmi ilanıyla birlikte, koordineli rotalar üzerinden gemi trafiğinin başlaması, bölgesel ve küresel ekonomi için en kritik darboğazlardan birinin en azından ateşkes süresi boyunca aşılmasını sağladı.
