Orta Doğu’nun en kritik enerji geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda sular yeniden ısınıyor. ABD yönetimi, bölgedeki ticari gemileri için yeni güvenlik yönergeleri yayımlarken; İsrail medyası, İran'ın olası bir saldırıya karşı nükleer tesislerinde savunma önlemlerini artırdığını duyurdu.
ABD’DEN TİCARİ GEMİLERE İRAN KARASULARI UYARISI
ABD Denizcilik İdaresi, bölgedeki jeopolitik riskleri göz önünde bulundurarak Hürmüz Boğazı’ndan geçen ABD bayraklı gemiler için yeni bir rehber yayımladı. Gemi kaptanlarına, seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atmadan İran sularından mümkün olduğunca uzak durmaları ve Umman karasularına yakın seyretmeleri tavsiye edildi. Yayımlanan bildiride şu ifadeler yer aldı:
“İran güçleri ABD bayraklı bir ticari gemiye çıkarsa, mürettebat çıkarma yapanlara karşı zorla direnmemelidir. Zorla direnmemek, bu çıkarma işlemine rıza veya onay anlamına gelmez. ABD bayraklı ticari gemilerin bu sulardan geçerken, seyrüsefer güvenliğini tehlikeye atmadan İran'ın karasularından mümkün olduğunca uzak durmaları tavsiye edilir. Hürmüz Boğazı'nda doğuya doğru seyrederken, gemilerin Umman'ın karasularına yakın seyretmeleri önerilir.”
UYDU GÖRÜNTÜLERİNDE NÜKLEER TESİS HAREKETLİLİĞİ
İsrail basını, özellikle İsfahan’daki nükleer kompleksine ait yeni uydu görüntülerini paylaşarak İran’ın savunma hazırlıklarını gündeme taşıdı. Pazartesi günü çekilen yüksek çözünürlüklü fotoğraflar, yer altı tünel girişlerinin toprakla kapatıldığını ortaya koydu. Uzmanlar, bu hamlenin olası bir hava saldırısının etkisini azaltmak ve zenginleştirilmiş uranyumun bir baskınla ele geçirilmesini engellemek amacıyla yapıldığını öngörüyor.
STRATEJİK MÜZAKERELER VE KIRMIZI ÇİZGİLER
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile devam eden süreçte taleplerin gizli tutulabileceğini işaret etti. Vance, müzakerelere dair şu değerlendirmede bulundu:
“İranlılarla aramızda gerçekleşen ilk müzakerelere geri dönersek, Başkan, ABD adına faydalı olacak yapıcı bir anlaşmaya varmak için çok ama çok çaba sarf ediyordu. Tüm ABD yönetimi, İranlılar bu anlaşmayı yapacak kadar akıllı olsalardı, bunun onlar için de iyi olacağı konusunda hemfikirdi.”
HÜRMÜZ BOĞAZI NEDEN ÖNEMLİ?
Küresel enerji arzının ana damarı olarak kabul edilen Hürmüz Boğazı, ABD hükümeti tarafından "dünyanın en önemli petrol darboğazı" olarak nitelendiriliyor. Enerji zengini bölgelere deniz yoluyla erişimin tek kapısı olması, bölgeyi tarih boyunca askeri ve ticari rekabetin merkezine yerleştirdi. 1980'lerde yaşanan ve "Tanker Savaşı" olarak bilinen süreçte ticari gemilerin hedef alınması, bölgenin kırılgan yapısını hafızalara kazımıştı. Ocak ayı sonunda İran Devrim Muhafızları’nın boğazda gerçekleştirdiği deniz tatbikatları üzerine ABD ordusu, Tahran’ı "güvenliksiz ve profesyonel olmayan" adımlardan kaçınması konusunda uyararak bölgedeki stratejik hassasiyeti bir kez daha teyit etti.
