İran’ın 1989’dan bu yana mutlak hakimi olan Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney, sarayına düzenlenen bir hava saldırısı sonucu 86 yaşında öldürüldü. ABD Başkanı Donald Trump’ın "tarihin en kötü insanlarından biri" olarak tanımladığı Hamaney, son haftalarda binlerce İranlının ölüm emrini vermekle suçlanıyordu.
Saldırıda sadece Hamaney değil, rejimin tepe yönetiminden 48 kritik isim de saf dışı bırakıldı. Bu isimler arasında Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpur ve Savunma Bakanı Emir Nasirzade gibi askeri devler de bulunuyor.
REJİMİN YENİ MUHAFIZLARI: ÜÇLÜ YÖNETİM İŞ BAŞINDA
İran'daki karmaşık yönetim şeması uyarınca, 88 üyeli Uzmanlar Meclisi yeni lideri seçene kadar ülke "üçlü bir heyet" tarafından yönetilecek. Bu heyet, sistemin devamlılığını sağlamak için yasama, yürütme ve yargının en sadık isimlerinden oluşturuldu.
LİBERAL ETİKETLİ SADIK CUMHURBAŞKANI: MESUD PEZEŞKİYAN
Heyetin yürütme kanadını 71 yaşındaki cerrah Mesud Pezeşkiyan temsil ediyor. Temmuz 2024'te göreve gelen Pezeşkiyan, başörtüsü cezalarına karşı çıktığı için başlangıçta "liberal" bir imaj çizse de, rejimin dış politika doktrinine sıkı sıkıya bağlı. İsrail'in yok edilmesi gerektiğini savunan Pezeşkyian, 2024'teki füze saldırılarını "ulusun gururu" olarak tanımlayarak sisteme olan sarsılmaz sadakatini kanıtlamıştı.
YARGININ VE ANAYASANIN SERT YÜZLERİ
Üçlü yönetimin diğer iki ayağını ise rejimin en sert isimleri oluşturuyor. Baş Yargıç Gholam-Hossein Mohseni-Ejai, 2011'den bu yana muhaliflere yönelik işkence ve baskı suçlamaları nedeniyle AB yaptırım listesinde yer alıyor.
Gruba yeni katılan Alireza Arafi ise Anayasa Koruma Konseyi’ni temsil ederek sistemin teolojik ve ideolojik güvenliğini sağlıyor. Her iki isim de tavizsiz tutumlarıyla tanınıyor.
ARKA PLANDAKİ GÜÇLÜ FİGÜR: ALİ LARİJANİ
Resmi yönetim komitesinde yer almasa da, eski Parlamento Başkanı Ali Larijani’nin ismi haleflik tartışmalarında en ön sırada geçiyor. 2026 başındaki protesto hareketinin bastırılmasında kilit rol oynayan Larijani, hem nükleer müzakerelerdeki tecrübesi hem de Hamaney’i uluslararası arenada temsil etmiş olmasıyla "gölge lider" konumunda. Analistler, Uzmanlar Meclisi’nin seçiminde Larijani’nin ağırlığının belirleyici olacağını öngörüyor.
