TÜİK tarafından açıklanan yılın ilk çeyreğine ilişkin iş gücü girdi endeksleri, Türkiye ekonomisindeki istihdam ve maliyet dengelerini gözler önüne serdi. Verilere göre sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında istihdam endeksi, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,2 artış kaydetti.
Çeyreklik bazda bakıldığında ise istihdamda bir önceki döneme göre yüzde 0,2'lik sınırlı bir yükseliş yaşandı. Bu genel artışa rağmen alt sektörlerde zıt yönlü hareketler dikkat çekti. Yıllık bazda istihdam endeksi sanayi sektöründe yüzde 3,2 azalırken, inşaat sektöründe yüzde 3,8 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 3,1 artış gösterdi. Çeyreklik dinamiklerde ise sanayi yüzde 0,6, inşaat yüzde 0,3 gerileme kaydederken, ticaret-hizmet sektörü yüzde 0,8 büyüme ile istihdamı sırtlayan ana alan oldu.
ÇALIŞILAN SAAT ENDEKSİNDE KAN KAYBI
İstihdam sayılarındaki artışa rağmen iş yerlerinde geçirilen toplam mesai sürelerinde gerileme yaşandı. Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında çalışılan saat endeksi, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 azaldı. Sektörel kırılımlar incelendiğinde, mesai sürelerindeki en büyük düşüşün sanayi ve inşaatta olduğu görüldü.
Çalışılan saat endeksi yıllık bazda sanayi sektöründe yüzde 5,1, inşaat sektöründe ise yüzde 4,8 azalış kaydetti. Buna karşın ticaret-hizmet sektörlerinde çalışılan saatler yüzde 0,8 oranında yukarı yönlü hareket etti. Çeyreklik bazda da benzer bir tablo ortaya çıktı ve toplam çalışılan saat endeksi bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,7 azaldı. Bu dönemde sanayide yüzde 2, inşaatta yüzde 4,8 azalış yaşanırken, ticaret-hizmet sektörü yine yüzde 0,8 artışla pozitif ayrıştı.
BRÜT ÜCRET VE MAAŞLARDA HIZLI YÜKSELİŞ
Ocak-mart döneminde çalışanların brüt ücret ve maaş endekslerinde ise oldukça güçlü nominal artışlar görüldü. Brüt ücret-maaş endeksi, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla yüzde 37 oranında yükseldi. Tüm alt sektörlerin çift haneli büyüdüğü bu kalemde yıllık bazda en yüksek artış yüzde 39 ile ticaret-hizmet sektörlerinde gerçekleşti.
Ticaret-hizmeti yüzde 34,7 ile sanayi ve yüzde 33,5 ile inşaat sektörü takip etti. Çeyreklik bazda incelendiğinde ise brüt ücret-maaş endeksinin ortalama yüzde 10,3 arttığı görüldü. Bir önceki çeyreğe göre yapılan kıyaslamada sanayi sektörü yüzde 11,1 artışla başı çekerken, ticaret-hizmet sektöründe yüzde 10,4 ve inşaat sektöründe yüzde 6,8 artış kaydedildi.
İŞ GÜCÜ MALİYETLERİ VE KAZANÇLARDAKİ SON DURUM
İşveren tarafını doğrudan ilgilendiren maliyet endekslerinde de yukarı yönlü seyir devam etti. Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında saatlik iş gücü maliyeti endeksi, yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 41,4 artış gösterdi. Bu endeksteki çeyreklik yükseliş ise yüzde 12,5 olarak kayıtlara geçti.
Çalışanların saat başına elde ettiği gelirleri ölçen saatlik kazanç endeksi, yıllık bazda yüzde 39,4 artarken, bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 11,1 yükseldi. Diğer yandan, ücret dışındaki yasal yükümlülükler ve vergileri kapsayan saatlik kazanç dışı iş gücü maliyeti endeksi ise artış hızıyla öne çıktı. Bu endeks yıllık bazda yüzde 51,4 gibi yüksek bir oranda artarken, çeyreklik bazdaki yükselişi yüzde 19,5 oldu.
