Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) tarafından yayımlanan "Çeyrekten Çeyreğe İşgücü Piyasası Görünümü" raporuna göre, 2025 yılının son çeyreğinde Türkiye işgücü piyasasında alışılmışın dışında bir tablo ortaya çıktı. Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre istihdam bir önceki çeyreğe göre 136 binlik bir artışla 32 milyon 686 bin seviyesine yükselirken, işsiz sayısı 58 bin kişi azaldı. Bu gelişmelerin neticesinde manşet işsizlik oranı yüzde 8,2 seviyesine gerilemiş durumda. Ancak yüzeydeki bu iyileşmeye rağmen, raporun detayları işgücü piyasasında yapısal bir zayıflama riskine işaret ediyor.
İŞSİZLİKTEKİ DÜŞÜŞÜN ARKASINDAKİ GERÇEK: İŞGÜCÜNDEN KAÇIŞ
İşsizlik oranlarındaki gerileme, ekonomi için her zaman bir başarı hikayesi olmayabiliyor. BETAM analistleri, 2025 yılının genelinde gözlenen işsizlik düşüşünün, istihdam yaratma kapasitesindeki güçlü bir artıstan ziyade, insanların işgücünden çıkmasından kaynaklandığını vurguluyor. Özellikle yıllık bazda bakıldığında, 2024 yılının son çeyreğine kıyasla işgücü 180 bin kişilik bir daralma yaşadı. Son dört çeyrektir üst üste devam eden bu yıllık daralma, normal şartlarda sadece ekonomik kriz dönemlerinde veya nüfusu hızla yaşlanan ülkelerde görülen bir olgu olarak tanımlanıyor. Türkiye gibi çalışabilir nüfusun artmaya devam ettiği bir ülkede bu durum, üzerinde durulması gereken kritik bir yapısal sorun olarak değerlendiriliyor.
KADIN İSTİHDAMINDAKİ GERİLEME VE GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİK
İşgücü piyasasındaki bu daralma eğiliminde kadınların durumu dikkat çekici bir boyuta ulaştı. 2025’in dördüncü çeyreğinde erkek istihdamı 156 bin artarken, kadın istihdamı 20 bin kişilik bir azalış gösterdi. Kadınların işsiz sayısındaki 20 binlik azalma ile birleşince, kadın işgücü toplamda 40 bin kişilik bir daralma yaşadı. Potansiyel işgücünü, yani çalışmayı arzulayan ama iş aramayanları da kapsayan geniş tanımlı (bütünleşik) işsizlik oranlarına bakıldığında ise yıllık bazda bir artış söz konusu. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 19,3 olan bütünleşik işsizlik oranı, 2025 sonu itibarıyla yüzde 19,7’ye yükseldi. Bu oran kadınlarda yüzde 29,6 gibi oldukça yüksek bir seviyede seyrediyor.
SANAYİ SEKTÖRÜ KAN KAYBEDİYOR
Sektörel bazda yapılan incelemeler, ekonominin lokomotifi olan sanayi sektöründeki zayıflamanın devam ettiğini ortaya koyuyor. 2025 yılı boyunca tüm çeyreklerde istihdam düşüşü yaşayan sanayi sektörü, dördüncü çeyrekte de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1’lik bir kayıp verdi. Sanayide özellikle kadın istihdamının yıllık bazda yüzde 11,2 oranında azalması sektör için ciddi bir sorun teşkil ediyor. Tarım sektöründe de yüzde 6,3’lük bir daralma yaşanırken; inşaat ve hizmet sektörleri, yılın ilk çeyreğindeki duraklamanın ardından dördüncü çeyrekte toparlanma sinyalleri vererek istihdamı sırtlayan alanlar oldu.
GENÇ KADINLAR VE LİSE MEZUNLARINDAKİ DURUM
Genç işsizliği cephesinde ise (15-24 yaş arası) işsizlik oranı yüzde 14,9’a geriledi. Ancak genç kadınlardaki 1 puanlık işsizlik düşüşü, istihdamın artmasından değil, işgücünden çıkışlardan kaynaklandı. Genç kadınların istihdam oranı yüzde 27’den yüzde 26,9’a gerilerken, bu durum genç kadınların iş aramaktan vazgeçmiş olabileceğine ve atıl işgücünün arttığına dair endişeleri artırıyor. Eğitim düzeylerine göre bakıldığında ise dördüncü çeyreğin en şanssız grubu lise mezunları oldu. Diğer tüm eğitim gruplarında işsizlik oranları sınırlı da olsa düşerken, lise mezunlarının işsizlik oranı yüzde 10,2’den yüzde 10,6’ya yükseldi. Özellikle lise mezunu erkeklerde bu oranın 1 puanlık bir artışla yüzde 8,3’e çıkması dikkat çekti.
